ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය

ත්‍රිකුණාමලය විලන්කුලම ප්‍රදේශයේ විලන්කුලම වැව අසල අද දිවුල්වැව රජමහා විහාරය ලෙසින් හඳුන්වන පුජාස්ථානය වටා ඇති වන ලැහැබේ නිදන් සොරුන්ගේ ග්‍රහණයට ලක්වූ ස්තූප හයක් ගරාවැටෙමින් පවතී.

කන්නියා උණු දිය ළිං අවට පිහිටා ඇති මේ වනවිට කැණීම් කර මතුකර ගනු ලැබු දා ගැබ අවධි දෙකකට අයත් එකක් බවට තහවුරුව තිබේ උණු දිය ලිං පිහිටි මට්ටමට වඩා මීටරයක් පමණ උසින් දා ගැබෙහි අත්තිවාරම ආරම්භව ඇති අතර මතුපිට පොලවේ සිට මීටරයක් පමණ උසින් යුත් වේදිකාවක් මත ‍කුඩා ප්‍රමාණයේ දා ගැබක් ඉදිකර තිබු බව පෙනි යයි.

ත්‍රිකුණාමලය වෙල්ගම් වෙහෙර රජමහ වෙහෙරට බටහිරට වන්නට මහ වන මැද ගොපල්ලන් නටඹුන් වැව යැයි හදුන්වන වැව් ඉස්මත්තේ පිහිටි ශිලා ලිපි සහිත කටාරම් කොටන ලද පැරණි ලෙන් සංකීර්ණය හා දා ගැබක නටඹුන් වනයෙන් වැසි යමින් තිබේ.

කුච්චවේලි හා ගෝමරන්කඩවල ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශ දෙක අතර මායිමේ පිහිටි නීලපනිච්චන්කුලම වැවෙහි වැව් බැම්මේ කෙලවර කදු මුදුනතෙහි පිහිටි මෙම නටඹුන් සංකිර්ණය අනුරාධපුර මුල් යුගයට අයත් බව සිතිය හැකිවේ.

කුච්චවේලි පිහිටියේ ත්‍රිකුණාමලයෙන් කිලෝමීටර 30ක් පමණ උතුරින්.  මසන්වැව රජමහා විහාරය තිබෙන්නේ කුච්චවේලි  සිට කිලෝමීටර 8ක් රට තුලට වන්නට. ඔබ කුච්චවේලියේ පොලීසිය ඉදිරිපස ඇති ඇතුල්පාරෙන් ගිරිහඬු සෑය නරඹන්නට යනවා නම් ඔබ නොදැනීම මෙම නටබුන් විහාරය ඇති පින්බදුගම  පසුකරගෙනයි යන්නේ. මෙම විහාරයට යන මාර්ගය තිබෙන්නේ මෙම මාර්ගයේ 8වන කිලෝමීටර කනුව අසලමයි.

කුච්චවෙලියේ රට තුලට වන්නට ඇත්තේ මහා වනාන්තරයක්. මෙම වනාන්තරය තුල පුරාණ අරමයන්හි නටබුන් තැනින් තැන සොයාගෙන තිබෙනවා. වඩා උස්  නොවූ සෙම්බුමලේ  ගල්තලාවත් වනය මැද ඇති මෙවන් විශාල බෞද්ධ නටබුන් භූමියක්.  මෙම ගල්තලාව අක්කර 50ක පමණ ප්‍රදේශයක් වසාගෙන පවතිනවා. මෙම භූමිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඓතිහාසික ආරාම ශේෂවලින් පිරී පවතිනවා.

බඹරගල ස්වභාවධර්මයේ අපූර්ව නිපැයුමක්.  මෙම ගලතලාව මුදුනේ සිරස් අතට විශාල ගලක් පිහිටා තිබෙනවා. මෙම සිරස් ගලමත තවත් සිරස් ගලක් පිහිටා තිබෙනවා. මෙය එක්දිශාවකින්  බලනවිට ස්වභාධර්මය විසින් සැදූ බුදුන්ගේ හිටි පිළිමයක් මෙන් පෙනෙනවා. මෙම ගල්තලාවට මෙම නම වැටුනේ මෙහි අදත් දක්නට තිබෙන විශාල බඹර වද නිසා වෙන්නට පුළුවන්.