Revival of the Tissa Maha Viharaya in Jaffna – යාපනයේ යළි පිබිදෙන දෙවනපෑතිස්ස සමයේ තිස්ස මහා විහාරය

RATE THIS LOCATION :1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars Be the first to rate
Loading...
The Survey Department Map of Jaffna, updated in 1959, printed in 1964 clearly showing Tissa Viharaya land with a drawing of a stupa.
The Survey Department Map of Jaffna, updated in 1959, printed in 1964 clearly showing Tissa Viharaya land with a drawing of a stupa.

250 years before time of Christ, the Great Mahinda Thero, the son of Emperor Ashoka the Great (268- 232 BC) of India visited the island of Sri Lanka with the greatest gift he could offer, the word of Buddha, the Enlighted one. King Devanampiyatissa (250-210 BC) who was reigning in this island nation, embraced the Buddhist philosophy on a Poson Poya day in 250BC.

After embracing this new philosophy turned in to a pious Buddhist building temples all over island for all the Buddhist priests taking up robes. Some of the work includes, Including the donation of Mahamegavana to the Buddhist monks where the Maha Vihara monastery was built, Chethiya Pabbatha at Mihinthale, Thuparama, Isurumuniya, Vessagiriya, Maha Stupa, Upasika Vehera, Hatthalhaka Viharaya and Maha Pali Refectory. Interestingly Mahavamsa, the Great Chronicle of Sri Lanka, mentions 3 temples built by King Devanampiyatissa in the Nagadipa which is considered as the names used for Jaffna Peninsula as a whole. These 3 are Jambukola Viharaya, Tissa Maha Viharaya and Pachinaramaya.

The barely known Tissa Maha Viharaya was located east of Jambukola Viharaya and was located at Tellippalai Divisional Secretary’s division in Kankesanthurai. This lost temple was revived during the decade of 1940’s. Two buddhist priests, Kalutara Sheeladharatissa thero and Kautara Pannanada thero had visited the Jaffna peninsula in search of ruins of the Tissa Viharaya built by king Devanampiyatissa and discovered the site with the ancient Bodhi and and built a viharaya living of a tiny shelter. In 1946 a devotee named Abraham Perera had donated a land next to the temple and the deed clearly indicates the temple name Tissa Viharaya. It is also reported that in the year 1953, one hundred (100) bhikkus were invited to this temple and Katina Pinkama was performed. In addition, other various activities such as a fair has been conducted by the temple as well as running a Dhamma School to provide Dhamma education to Sinhala and Tamil children in the area. This temple land has been clearly marked in both the English and the Tamil versions in the 1959 revision of the Jaffna one inch map (1:63,360) published by the Survey Department. According to this map the temple has covered an area of about 15 acres of land. It is also recorded that this site and four large Bodhi trees.

The Venerable Kalutara Sheeladharatissa Thero has done a great service during his tenure as the Chief Incumbent of this temple during the 1950s. According to sources, Kalutara Pannanada Thero too had held the Chief Incumbent position after Sheeladharatissa Thero. It is said that the Chief Incumbent of the Nagadeepa Rajamaha Vihara in Jaffna at that time, Ven. Brahmanawatte DHammakitti Tiss Tissa Thero, Ven. Kalutara Sheeladharatissa Thero and Ven. Kalutara Pagnananda Thero had done a great deal for the betterment of this temple during this time.

Despite this, the Sinhalese were unable to live in the North due to the Tamil riots of the late fifties. Sinhalese living around the Tissa Vihara in Valikamam North Government Agent Division known as Thaidi South (also known as Sinhala Kaladdi or Uluthan Kaladdi) and the Sinhalese Bakery owners in the peninsula were also in danger of living in Jaffna. Therefore the Thero of Tissa Vihara returned to his original temple, Sumitharamaya in Kalutara. During the period from 1959 onwards, the temple deserted. However, the presence of this temple is clearly indicated even in the survey maps drawn in the year 1971.

Apart from the temple on those maps, there was no other construction on the land called Sinhala Kaladdi. But the resumption of the Tamil Tiger movement after 1983 was by no means conducive to the nearly 6,000 Sinhalese living in Jaffna. By 1971, there were 453 Sinhalese living in the Valikamam North area of ​​Kankesanthurai alone. The Tissa temple was also demolished and only the well remained. After the opening of the Kankesanthurai Cement Factory, more than a thousand Sinhalese worked there. It was also the residence of Sinhalese from the south in places known as Jaffna Hospital Road, Kasturia Road and Stanley Road. All of these people were been displaced back to the South since 1987 due to the escalation of terrorist extremism.

After the opening of the Kankesanthurai Cement Factory, more than a thousand Sinhalese worked there. It was also the residence of Sinhalese from the south in places known as Jaffna Hospital Road, Kasturia Road and Stanley Road. All of these people have been displaced back to the South since 1987 due to the escalation of terrorist extremism.

After the end of 30 years of Tamil Terrorist extremism, ven Pathakada Wimalagnana Thero, a student of ven Pannanada Thero, tried to locate this temple which had been completely destroyed. Initially it was believed that the Tissa Vihaya established inside the Kankesanthurai Naval Base in 1973 was the site of the ancient Tissa Viharaya but later it was realised that the original Tissa Viharaya was not this temple and the real Tissa Vihara in the present location was identified.

With the end of the war in 2009, resettlement began. Although the resettlement of Tamils ​​and Muslims was expeditious, there seemed to be no hope of resettling the Sinhalese. Therefore, due to the struggle of about 150 Sinhala families living in Jaffna who lodged at the Jaffna railway station, they were given acquired lands in Navakuli. We know that it too was harassed immensely by the TNA. Also, the Sinhalese around the Tissa Vihara in Kankesanthurai never got land again. The Tissa Vihara area was under the command of the Jaffna Commander and after 1987 the Government Agents had prepared deeds for the resettlement of the Tamil people in the Sinhala Kalladi land belonging to the Tissa Vihara. Some Tamils ​​are now trying to seize the land that has been clearly owned by the temple since 1956 by showing these forged permits. However, Ven. Pathakada Wimalagnana Thero who first identified the well in the temple, determined the location and then met the Tellippalai Divisional Secretary and asked for the Sinhala Kaldi land mentioned in the maps, but was told that the land would be given only to those who submitted deeds. But Tamils ​​are been resettled in these lands with fraudulent deeds. It was reported that the temple has now less than 1 acre of the land from the original 15 acres shown on the maps.

However some of the temple land has now been recovered and given back to the temple and attempt to rebuilt Tissa Maha Viharaya from the scratch on the same land where the original Tissa Maha Viharaya stood over 2000 years ago is underway despite numerous difficulties.


ක්‍රිස්තුස් වහන්සේට වසර 250 කට පෙර, ඉන්දියාවේ අශෝක මහා අධිරාජ්‍යයාගේ (ක්‍රි.පූ. 268- 232) පුත් මහින්ද මාහිමි ශ්‍රී ලංකා දූපතට පැමිණියේ ඔහුට දිය හැකි උත්තරීතරම ත්‍යාගය වන බුද්ධ ධර්මය රැගෙනය. ක්‍රි.පූ 250 පොසොන් පොහොය දිනයකදී මෙහි රජකම් දැරූ දේවානම්පියතිස්ස රජු (ක්‍රි.පූ 250-210), බෞද්ධ දර්ශනය වැලඳගති.

මෙම නව දර්ශනය වැලඳ ගැනීමෙන් පසු ඔහු භක්තිමත් බෞද්ධයෙකු බවට පත් වූ අතර, දිවයින පුරා පන්සල් ආරාම ඔහු විසින් ඉදිකරවන ලදී. මහා විහාර ආරාමය ඉදි කිරීම, බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාට මහා මේඝවණ උද්‍යානය පරිත්‍යාග කිරීම, මිහින්තලේ චෛත්‍ය චෛත්‍ය පබ්බත, ථූපාරාම, ඉසුරුමුණිය, වෙස්සගිරිය, මහා ස්තූපය, උපසිකා වෙහෙර,හත්ථාල්හක විහාරය හා මහා පාලි දානශාලාව එතුමා බුද්ධ පුත්‍රයන්ට කල පූජා බව මහාවංශයේ කියවේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහා වංශකථාව වන මහාවංශයේ නාග දිවයිනේ දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් ඉදිකරන ලද විහාරස්ථාන 3 ක් ගැන සඳහන් වන අතර නාග දිවයින සමස්තයක් ලෙස යාපනය අර්ධද්වීපයට භාවිතා වන නාමයක් ලෙස සැලකේ. මෙම විහාර නම් දඹකොළ වෙහෙර, තිස්ස මහා විහාරය හා පාචිනාරාමයයි.

ඉහත යාපනයේ විහාරයන්ගෙන් අවම විස්තර සහිත තිස්ස මහා විහාරය දඹකොළ විහාරයට නැගෙනහිරින් පිහිටා ඇති අතර එය පිහිටා තිබුණේ කන්කසන්තුරේ හි වලිකාමම් උතුර (තෙලිප්පලෙයි) ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්‌ඨාසයේ කන්කසන්තුරේ J 250 තෛයිඩ්ඩි දකුණ ග්‍රාම නිලධාරි වසමෙහිය. බෞද්ධ ඉතිහාසයෙන් වසන් වූ මෙම විහාරස්ථානය නැවත පුනර්ජීවනය ලැබුවේ 1940 දශකයේදීය.

කළුතර උතුරේ ශීලාධාර හිමියන් සහ කළුතර පඤ්ඤානන්ද හිමියන් යාපනය අර්ධද්වීපයට ගොස් දේවානම්පියතිස්සා රජු විසින් ඉදිකරන ලද තිස්ස විහාරයේ පුරාණ බෝධිය සහිත නටබුන් අනාවරණය කරගත් පසු විහාර භූමියේ කුටියක දුෂ්කරව වැඩ හිඳිමින් නැවත තිස්ස විහාරය ගොඩ නැංවීමට ක‍්‍රියාකළහ. 1946 දී ඒබ්‍රහම් පෙරේරා නම් සැදැහැවතෙකු මෙම විහාරයට යාබද ඉඩමක් පරිත්‍යාග කර ඇති අතර එම ඔප්පුවේ තිස්ස විහාරය යන නාමය පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරයි. 1953 වර්ෂයේ දී මෙම විහාරයට සියක්‌ නමක්‌ (100) වැඩමවා කඨින පිංකම් සිදුකළ බවටද වාර්තා තිබේ. එසේම සල්පිල් ආදී විවිධ පිංකම් සිදුකර ඇත. බෞද්ධ දහම් පාසලක්‌ පවත්වා සිංහල හා දෙමළ දරුවන්ට දහම් අධ්‍යාපනය ලබාදීමට ක්‍රියාකර තිබේ.

මිනින්දෝරු දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද 1959 සංශෝධනය කරන ලද යාපනයේ අඟලේ (1: 63,360) සිතියමහි මෙම පන්සල් භූමිය ඉංග්‍රීසි හා දෙමළ අනුවාද දෙකෙහිම පැහැදිලිව සලකුණු කර ඇත. මෙම සිතියමට අනුව විහාරස්ථානය අක්කර 15 ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයක් ආවරණය කර ඇත. තවද බෝධීන් වහන්සේ සතර නමක් පමණ ඉතා සරුවට මෙහි වැඩ සිට ඇත.
 

 මේ තත්ත්වය මෙසේ වුවද පනස් ගණන්වල අග භාගයේදී ඇතිවූ දෙමළ කෝලාහල නිසා සිංහලයන්ට උතුරේ විසීම කළ නොහැකි විය. තයිඞ්ඩි දකුණ (සිංහල කලඞ්ඩි නොහොත් උලූතන් කලඞ්ඩි) යනුවෙන් හඳුන්වන වලිකාමම් උතුරේ දිසාපති කොට්ඨාසයේ වෙන් කොට ගත් තිස්ස විහාරය අවට සිටි සිංහලයන්ද යාපනයේ බේකරි කරමින් වෙළෙඳ ව්‍යාපාර කරමින් සිටි බොහෝ දෙනකුට එහි විසීම අන්තරාදායක විය. මේ නිසා තිස්ස විහාරයේ ස්වාමීන් වහන්සේද නැවත සිය මුල් විහාරය වන කළුතර සුමිත‍්‍රාරාමයට වැඩම කළහ. 1959 සිට ඇරඹුණු කාල වකවානුවේදී නැවත මේ විහාරස්ථානයට ආලෝකයක් ඇති නොවීය. එහෙත් 1971 වර්ෂයේ ඇඳි මිනුම්දෝරු සිතියම් වලද මේ විහාරය තිබූ බවට පැහැදිලිව සලකුණු වී තිබේ. එම සිතියම් වල විහාරස්ථානය ඇරුණු කොට සිංහල කලඞ්ඩි නම් ඉඩමේ වෙනත් ඉදි කිරීමක් නොවිණ. එහෙත් 1983 න් පසු යළි දෙමළ කොටි ව්‍යාපාරය ඇරඹීමත් යාපනයේ විසූ හය දහසකට ආසන්න සිංහලයන්ට කිසිසේතම් හිතකර නොවීය. 1971 වන විට කන්කසන්තුරේ වලිකාමම් උතුර පෙදෙස් පමණක් සිංහලයන් 453 දෙනකු ජීවත්ව සිට ඇත. තිස්ස විහාරයද කඩා බිඳ දමන ලද අතර එහි ළිඳ පමණක් ඉතුරු විය.

කන්කසන්තුරේ සිමෙන්ති කම්හල ආරම්භ කළ පසු එහි සිංහලයන් දහසකට අධික ප‍්‍රමාණයක් එහි සේවය කළහ. එසේම යාපනයේ ඉස්පිරිතාල පාර කස්තූරියා පාර ස්ටැන්ලි පාර ආදී නම් වලින් හඳුන්වන ස්ථාන වල දකුණෙන් ගිය සිංහලයන්ගේ වාසස්ථාන එමට විය. මේ සියලූ සෙනඟ 1987 න් පසු යළි දකුණට අවතැන් වන්නේ ත‍්‍රස්තවාදී ක‍්‍රියා උත්සන්න වීම නිසාවෙනි.

2009 වර්ෂයේ යුද්ධය අවසන් වීමත් සමගම යළි නැවත පදිංචි කිරීම ඇරඹිණ. දෙමළ ජනතාවත් මුස්ලිම් ජනතාවත් යළි පදිංචි කිරීම ඉක්මන් වුවද සිංහලයන් පදිංචි කිරීමේ කිසිම බලාපොරෙත්තුවක් තිබූ බවත් නොපෙණුනි. එම නිසා යාපනයේ විසූ සිංහල පවුල් 150 ක් පමණ යාපනයේ දුම්රිය ස්ථානයේ ලැගුම් ගෙන කළ අරගලය නිසා ඔවුන්ට නාවකුක්ලියෙන් පසුකාලයෙකදී ඉඩම් හිමි විය. එයටද දෙමළ ජාතික සන්ධානයෙන් අපමණ හිරිහැර වූ බව අප දනිමු. එසේම කන්කසන්තුරේ තිස්ස විහාරය අවට සිටි සිංහලයන්හටද කිසිම ලෙසකින් යළි ඉඩම් නොලැබිණ. තිස්ස විහාරය පෙදෙස යාපනයේ ආඥාපති යටතේ හමුදා කඳවුරක් ලෙසට පැවති අතර 1987 න් පසු තිස්ස විහාරයට අයත් සිංහල කලඞ්ඩි නම් ඉඩමේ දෙමළ ජනතාවට පදිංචි කරවීමට දිසාපති වරුන් විසින් ඔප්පු හදා දී තිබුණි. 1956 සිට පැහැදිලිව විහාරස්ථානය සතු ඉඩමක් ලෙස පැවති භූමිය බලෙන් අද අත්පත් කරගන්නට ඇතැම් දෙමළ පිරිස් උත්සාහ කරනුයේ මේ හොර ඔප්පු බලපත‍්‍ර පෙන්වමිනි. නමුත් කළුතර පඤ්ඤානන්ද හිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය පූජ්‍ය පාතකඩ විමලඥාණ හිමියන් යුද්ධයෙන් පසු කන්කසන්තුරේට ගොස් පළමුව විහාරයේ තිබූ ළිඳ හඳුනාගෙන භූමිය නිශ්චිත කොට ගෙන අනතුරුව තෙලිප්පලෙයි ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් වරයා හමු වී සිතියම් වල සඳහන් සිංහල කලඞ්ඩි භූමිය ඉල්ලා සිටියද ඔප්පු ඉදිරිපත් කළ අයට පමණක් ඉඩම් දෙන බව පවසා තිබුණි. නමුත් දෙමළ පිරිස් සිංහලයන් සිටි භූමිවල ඔප්පු හදා දෙමින් පදිංචි කරවයි. සිතියම්වල පෙන්වා ඇති අයුරින් අක්කර 15ට වඩා වැඩි භූමියක පැතිරී තිබුණු මෙම විහාරය දැන් අක්කර 1 කට වඩා අඩු ඉඩමක් වී ඇති බව වාර්තාවේ.

කෙසේ වෙතත්, සමහර විහාරස්ථානයේ ඉඩම් කොටසක් නැවත විහාරයට ලබා දී ඇති අතර මීට වසර 2000 කට පෙර මුල් තිස්ස මහා විහාරය පැවති භූමියේම නව තිස්ස මහා විහාරය නැවත ගොඩනඟා ගැනීමට උත්සාහ දරමින් පවතී.

References

  • Oldenberg, H., 1879. The Dipavamsa : an ancient Buddhist historical record. 1st ed. London: Williams and Norgate, pp.164-203.
  • Mah|can|cama and Geiger, W., 1912. The Mahavamsa or the great chronicle of Ceylon. London: Henry Frowde, Oxford University Press.,p.77-138.
  • සේ. ගුණසිංහ, 2018. දේවානම්පියතිස්‌ස රජ කාලයේ ඓතිහාසික තිස්‌ස විහාරය යළි ගොඩනඟමු. දිවයින,.
  • මතුගම සෙනෙවිරුවන්, 2019. යාපනයේ තිස්ස විහාරය සතු ඉඩම් දෙමළ ජනතාවට දීමේ සැලැස්මක්. දිවයින,.

Also See

Map of Tissa Maha Viharaya in Jaffna


ගූගල් සිතියම් පහලින් - Please click on the button below to load the Dynamic Google Map -
.

The map above also shows other places of interest within a approximately 20 km radius of the current site. Click on any of the markers and the info box to take you to information of these sites

Zoom out the map to see more surrounding locations using the mouse scroll wheel or map controls.


Driving Directions to Tissa Maha Viharaya in Jaffna

Route from Jaffna town to Tissa Maha Viharaya in Jaffna
Though : Ambepussa – Kurunegala – Dambulla – Habarana
distance : 237 km
Travel time : 5.30 hours
Driving directions : see on google map

© www.amazinglanka.com
Tagged with: , , , ,