Wilandagoda Aranya and Salawana Viharaya – Hideout of Saliya Asokamala – විළඳගොඩ ආරන්‍යය

RATE THIS LOCATION :1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5.00 out of 5)
Loading...
Wilandagoda Aranya

Wilandagoda Aranya
Image courtesy of Dr. Ashan Geeganage

I first heard of the Saliya-Asokamala hideaway from my husband, who had spent several days in the jungle while serving in the Army. Once he described it to me, I decided I just had to see it for myself!

With a carefully engineered plan, a smile and some clever sweet-talk, I managed to persuade him to take me there.
Soon, we were watching Colombo’s concrete jungle disappear in the distance: the journey had begun.

Nearly 27 kilometres from Puttalam, on the Anuradhapura-Puttalam road, we took a left turn at the 17th mile post to Pahala Puliyankulama, which is the last village in this area. Despite the fact that it is a dry zone, we passed several lakes and ponds. We feasted our eyes on several species of birds endemic to the dry zone. As I looked out of the window, I saw a myriad Tamarind trees casting their immense shadow on us. It then dawned on me why the place was called Puliyankulama – the Tamil word for Tamarind Lake.

The sun shone mercilessly on the parched earth, looking to rid it of any droplets of water that were hiding in its crevices. The weather was hot and dry, and the few families that resided in the area lived an undeniably arduous life. To add to their hardship, the nearest town was almost 12 kilometres away, and one scanty boutique served as their supermarket, bookshop and hairdresser. As we drove along, we managed to spot a few young lads, riding their bicycles aimlessly, while a group of elders looked on with disapproval.
We passed three bridges (Sapaththu Palam), and took a left turn towards the end of the Pahala Puliyankulama village. Soon, we came face to face with a board that proudly announced the Wilangoada Aranaya and Archeological site.

Balumgala at Wilandagoda Aranya and Salawana Viharaya

Balumgala at Wilandagoda Aranya and Salawana Viharaya

This Aranaya is about 4km from the Southern border of Wilpattu. The jungle is separated from the village by an electric fence that serves to prevent the entry of our hefty wild “frenemies”, the elephants, who seemed to make it a hobby to trespass.

I realized that from that point on, it was going to be a grueling journey into the wild. I got off the vehicle and carefully opened the wired fence for the vehicle to enter. It was either do or die; we were in the raw jungles of Sri Lanka, away from five-star hotels and coffee lounges. That was reality. I was unquestionably excited, as we braced ourselves for the possibility of the occasional temperamental wild animal crossing our path.

After driving for about 600 – 700 meters we came to a police post. With a smile, they directed us to the Aranya where the Monk lived. A few minutes later, we were face-to-face with him.

He was well into his sixties, maybe even seventies. The unforgiving weather had taken its toll on him, darkening his complexion. He wore a robe, which was arguably red. He sat on a wooden chair in front of his cave and his spectacles rested effortlessly on his nose. Behind him stood a glass box and in it, was a human skeleton.

Salawana Viharaya at Wilandagoda Aranya

Salawana Viharaya at Wilandagoda Aranya

We were distracted from the initial shock of the skeleton when he gave us a smile overflowing with sincerity; a typical Sri Lankan welcome. He ordered the little novice monk to lay a mat for us to sit on. There was another little boy who was introduced to us as the novice monk’s brother.

My husband took charge of the conversation, while my eyes wondered around with curiosity.  He inquired into the whereabouts of the former monk, who my husband knew; the reply came that he had perhaps fled the area.

My husband recounted that the previous monk had told him many fascinating stories of the jungle and its mysteries. He had said that he had seen some unlawful timber fellers go deep into the jungle in three vehicles. The monk had wished to himself that the criminals would not find their way out. Like magic, they never emerged out of the jungle.

The monk who sat in front of us replied with confidence:  “This is a sacred place. People who harm this land do not go unpunished.”

After talking to him for a while, we got to know that he was well-known for performing supernatural acts. His name was Rev. Anuradhpura Nanda Wimala Thero but was known locally as Dolukande Hamuduruwo. He told us about the hardship he endured living in such a place. He had to walk 12 kilometres to receive alms. He stated with an overpowering sense of determination that he will always protect the land. He then delighted us with some interesting stories about the forest, that left us gaping like five-year olds hearing Cinderella for the first time.

Saliya Guhawa at Wilandagoda Aranya and Salawana Viharaya

Saliya Guhawa at Wilandagoda Aranya and Salawana Viharaya

We saw the Saliya Guhawa where Prince Saliya – King Dutugemunu’s only son – hid after eloping with Asokamala, his low-caste yet breathtakingly beautiful woman. This cave is now converted to a shrine. He told us how one of King Dutugamunu’s giants, the Neela Maha Yodaya, was constructing a bund across Kala Oya, when he saw Prince Saliya.  He hastened to tell this to the King. However, he asked the King for one favour; if he was to divulge Saliya’s whereabouts, Saliya should not be brought to any harm. The King granted him this wish. He went on to meet his son who offered him roasted paddy (Wilanda) and bees honey. That was how this area got its name; Wilandagoda.

The King then told his son to count the paddy grains and build an equal number of Vihara’s Shrines, Dagaba’s, Caves, Temples and religious monuments.  The prince acceded to his father’s wish. Subsequently, the King provided all that was necessary from the Royal Treasury to build these religious sites; sites which included those 64 caves for the Arahath monks.

We took a leisurely stroll in the jungle. We saw rock caves of various shapes and sizes, making their presence felt. At present, two caves are used by monks while some are occupied by wild animals like leopards, bears, wild cats and birds.

Wilandagoda Aranya and Salawana Viharaya

Wilandagoda Aranya and Salawana Viharaya

The monk told us that we will be able to see only about 30 to 40 caves, but that too, not in one day. He noted regretfully that some caves are difficult to reach, adding that absolutely no one has seen all 64 caves.
Another place that interested me was the Balumgala or the observation rock. This is a colossal round rock that stands on rocky ground. What is surprising is this rock’s ability to stand, since just a small portion of it touches the ground. Seeing it, one would expect it to roll over at any moment!

The monk mentioned the city of Nandana Nuwara where the police post is.  It is said that it was built by King Dathusena. There is a cave with carvings on built walls which are now damaged and distorted. In front of this cave there is an octagonal column which has now fallen. And there are many rock inscriptions around this area. He pledged that he will protect it.

We even saw many ruins. Among them, was a huge rock statue of Lord Buddha, which was half buried. It was distressing to see how treasure hunters had vandalized the area; we saw deep pits left by them, pits that took with them pieces of our nation’s valuable history.

I would recommend this place to anyone with a longing to see Sri Lanka in its true magnificence; the splendor of ancient history. What lies at the end of the road is worth the never-ending journey and unforgiving weather. Just remember to do your bit for the Kings of the past, monks of the present and children of the future; preserve the natural beauty of our country and its past.

By Rajithanganee Unantenna Fernando
The Sunday Leader

Also See

Map of the Wilandagoda Aranya

.

The map above also shows other places of interest within a approximately 20 km radius of the current site. Click on any of the markers and the info box to take you to information of these sites.

Zoom out the map to see more surrounding locations using the mouse scroll wheel or map controls.

Video on Wilandagoda Aranya

Driving Directions to Wilandagoda Aranya

Route from Colombo to Wilandagoda Aranya

Though : Negombo – Puttlam
Distance : 191 km
Travel time : 4 hours
Driving directions : see on google map

විළඳගොඩ ආරන්‍යය – උරුමයක් වුවද ගවේෂණය කර නැති පුරා විදු බිමකි

ඊ. ජී. නන්ද පද්මකුමාර
බී. ඒ. පුරාවිද්‍යා
මව්බිම

පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ කරුවළගස්වැව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පුත්තලම – අනුරාධපුර මාර්ගයේ 17 වැනි සැතපුම හන්දියේ සිට පහළ පුලියන්කුලම දෙසට කි. මී. 9ක් පමණ දුරට ගොස් නැවත බටහිර දෙසට කි. මී. 3ක් පමණ දුර යන විට හමුවන ඓතිහාසික හා පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වැදගත් විළඳගොඩ හෙවත් සාලවන විහාරය හමු වෙයි.

තබ්බෝව වන රක්‍ෂිතයට අයත් මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය අක්කර 500ක පමණ භූමි භාගයක් පුරා ව්‍යාප්තව පවතී. භූමිය පුරා කටාරම් සහිත ගල්ලෙන් තුළින් ඓතිහාසිකව ඉතා වැදගත් භික්‍ෂු ආරණ්‍යයක් වන්නට ඇතැයි හැඟේ. මෙම ස්ථානය සිව් දෙසින්ම වන රක්‍ෂිතය නිසා වන සතුන්ගේ සංචරණයන් නිතර අධ්‍යයනය කළ හැකිවේ.
පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක කෙසේ වුවද මෙම ආරාම සංකීර්ණය දුටුගැමුණු රජුගේ පුත් සාලිය කුමරු කරවූ බවට ජනප්‍රවාද පවතී. මෙම ප්‍රදේශය ආශි්‍රතව සාලිය කුමරු සහ බිසව සේ සැලකෙන අශෝකමාලා යන දෙදෙනා ජීවත්ව සිටි බවත්, සාලිය කුමරු විසින් සිය රජුට විළඳ වට්ටියක් මෙහිදී පූජා කර ඇති නිසා විළඳගොඩ යන නම මෙම ස්ථානයට ලැබුණු බවත් ආරණ්‍යවාසී භික්‍ෂුන්වහන්සේ විසින් කරුණු පැහැදිලි කරන ලදී.

දුටුගැමුණු රජුගේ යෝධයන් දෙදෙනකු විසින් රජුගෙන් වරයක් දෙන ලෙසත් එම වරයට අනුව සාලිය කුමරුන් ආරක්‍ෂා කර විළඳගොඩ සහ එහි සිට වයඹ දිග මුහුදු සීමාව දක්වා පාලනය කිරීමට අවස්ථාව උදාකර ගත් බවටද ජනප්‍රවාද වේ. නදුන්ආරු නගර මැද පිහිටි සාලවන විහාරයට යම් යම් රාජ්‍ය නිලධාරීන් වැද අවුල් වියවුල් නොකොට යුතුය යන්න මහාවංසයට අනුව ධාතුසේන රජ සමයේ සාලවන නමින් විහාරයක් කරවූ බවට කරුණු සඳහන් වන බවත් එම සාලවන විහාරය මෙම විළඳගොඩ පුරාවිද්‍යා ක්‍ෂේත්‍රයද යන්න තවදුරට විධිමත්ව අධ්‍යයනය කළ යුතුය.

ක්‍රි. පූ. 3 වැනි සියවස දක්වා දිව යන සාධක රැසක් මෙම ස්ථානයෙන් හඳුනාගත හැකිය. ඊට කදිම සාධක වශයෙන් බ්‍රහ්මී ශිලා ලිපි සහිත ගල්ලෙන් වැදගත් වේ. මෙම ස්ථානයේ දක්නට ලැබෙන ලෙන් ලිපි බොහොමයක් ක්‍රි. පූ. 3 වැනි සියවස සිට පශ්චාත් අනුරාධපුර යුගය දක්වා අතර කාලසීමාවලට අයත් වෙතැයි එම ලිපිවල අක්‍ෂර විකාශනය අනුව හඳුනාගත හැකිය.

විළඳගොඩ පුරාවිද්‍යා ක්‍ෂේත්‍රයේ ඇති ප්‍රධාන ස්ථානයක් සේ සැලකිය හැකි සාලවන විහාරය ධාතුසේන රජු විසින් කරවන ලද සාලවන විහාරයද එසේත් නැතිනම් ඊටත් පසු කාලීනව ඉදිකරන ලද්දක්ද යන්න තවදුරටත් අධ්‍යයනය කළ යුතුවේ. පාෂාණ උද්ගතයක් මත පිහිටි කටාරම් කොටන ලද ලෙනක් උපයෝගී කර ගනිමින් මෙම විහාරය ඉදිකර ඇත. මෙහි එක් විශේෂත්වයක් වනුයේ කටාරම සහිත ලෙන ප්‍රධාන පාෂාණ උද්ගතය සමඟ සම්බන්ධ වන්නේ කිනම් ස්ථානකින්ද යන්න හඳුනාගත නොහැකි වීමය.
විහාර මන්දිරයේ ඇති විශේෂිතම නිර්මාණය වන්නේ මැටි බදාමයෙන් නිමකර හුනු පිරියම් කර ඇති විවිධ නිර්මාණවලින් යුතු මකර තොරණය. ඉතා ශක්තිමත් අළු පැහැති මැටි බදාමයක් මේ නිර්මාණය සඳහා භාවිත කරන්නට ඇති අතර මකර තොරණින් මතුකර ඇති දේවතා රූපද මැටි බදාම භාවිත කර නිර්මාණය කර ඇති බවට සාධක දැකගත හැකිය.

මෙම මකර තොරණ සම්බන්ධයෙන් සෘජුව කාලසීමාවක් කිව නොහැකි වුවද බොහෝවිට පොළොන්නරු යුගයටත් පසුකාලීන වෙතැයි හැඟේ. විහාර ලෙන් කටාරමට පහළින් වන ලෙන් ලිපිය ක්‍රි. පූ. 3 වැනි සියවසත් ක්‍රි. ව. 3 වැනි සියවසත් අතර විය හැකි බවද, විහාරයේ පාදම, බොරදම්, බදාමය, ඇතුළුවන ‍ෙදාරටුව, මකර තොරණ සහ එහි ස්වරූපය යනාදී ලක්‍ෂණ බොහොමයක් සමඟ පරීක්‍ෂා කිරීමේදී මෙම විහාරය විවිධ යුගයන්වලදී වරින් වර එක් එක් නිර්මාණ අංග එකතු කර ගනිමින් යුග කිහිපයක නිර්මාණ තාක්‍ෂණයත් සමඟ ඉදිවන්නට ඇතැයි අනුමාන කළ හැකිය.

මීට අමතරව යන්ත්‍ර ගලක් වන්නට ඇතැයි හඳුනාගත හැකි ගල් කණුවක්ද පද්මාසනයක් විය හැකි සාධක හඳුනා ගැනීමට පිළිවන් කොටසක්ද වේ. වෘත්තාකාරයෙන් නෙළන ලද සේම සියුම්ව සරලව නිර්මාණය කර ඇති නෙළුම් පෙති සහ බොරදම්වලින් යුතු පද්මාසනයක් විය හැකි ලක්‍ෂණ සහිත නටබුන් කොටසක්ද වේ.
ඉහත පිළිම ගෙයට තරමක් පහළින් දළ වශයෙන් මීටර් 15ක් පමණ දිගින් සහ මීටර් 13ක් පමණ පළලින් යුතු ගොඩනැඟිල්ලක ලක්‍ෂණ වන අතර ගල් කණු විශාල ප්‍රමාණයක් මෙම ගොඩනැඟිල්ල හා සම්බන්ධ වේ. ගොඩනැඟිල්ල මුලුවල ඇති ගල් කණු තරමක විශාල ඒවා වන අතර මධ්‍යයට වන්නට පිහිටා ඇති කණු කුඩා ඒවා වෙයි.

කණුවල මුදුනත ඉංගී්‍රසි අක්ෂරවල එන “යූ” හැඩයට කපන ලද කුඩුම්බි වේ. බොහොමයක් කණුවල මුදුනත එකම මට්ටමට පිහිටා ඇති අතර එම කණුවලට ඉහළින් තවත් මහලක් තිබෙන්නට ඇතැයි යන්නට සාධකද වේ. මෙම ස්ථානය සීමා මාලකය ලෙසට නම් කර ඇති අතර ඉහත සාධක හා සසඳන විට එවැනි ලක්‍ෂණයද මෙයින් පිළිබිඹු වේ. එම ස්ථානයට මීටර් 10ක් පමණ බටහිර දෙසින් වෘත්තාකාරයට පිහිටා ඇති ගල් කණු රැසක් සහිත ගොඩනැඟිල්ලක සාධක ඇති අතර එහි එක් පසෙකින් ඇති හාරන ලද ආවාටයක් වේ. මෙම ආවාටය ඇතුළත පිරික්සීමේදී ගඩොල් බැම්මක් ඇති බවට සාධක පවතී. මේ සාධක අනුව බෝධිඝරයක ලක්‍ෂණ සහිත ශේෂ ගොඩනැඟිල්ලක් බවට අනුමාන කළ හැකිවේ.

මීට අමතරව පධානඝරයක් ලෙසට නම් කර ඇති නටබුන් කොටසක් සාලිය කුමරුන් හා එම බිසව දිය නාන්නට ඇතැයි විශ්වාස කරන පිහිටි පාෂාණ උද්ගතයක් මත නෙළා ඇති පිය ගැට පෙළ සහිත දිය පොකුණ, ගිනි ගල් පොකුණ, නොසිඳෙන දිය උල්පත, කටාරම සහිත ලෙනක්ද සහිත විස්මිත වූ ස්වාභාවිකව පිහිටි බැලුම් ගල නමින් හඳුන්වන ස්ථානය, කටාරම් කොටන ලද ලෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් සහ තවදුරටත් හඳුනා ගැනීමට අසීරු නටබුන් රැසකින්ද මෙම ක්‍ෂේත්‍රය සමන්විත වේ.

ලෙන් ලිපි විශාල ප්‍රමාණයක් මෙම ආරාම සංකීර්ණය තුළින් හඳුනාගත හැකි අතර ඉන් බොහොමයක් ක්‍රි. පූ. 3 වැනි සියවසත් ක්‍රි. ව. 3 වැනි සියවසත් අතර වෙතැයි අක්ෂරවල විකාශනය පිළිබඳ කරුණු අධ්‍යයනයේදී පැහැදිලි වේ. ඉහත කාලවකවානුවට අයත් ලෙන් ලිපි ඇතැයි හඳුනාගෙන ඇති මිහින්තලා ලෙන් සංකීර්ණය හා සස¼දා බලන විට එම ලෙන් ලිපි අක්ෂරවලට බෙහෙවින් සමානකම් මෙම ස්ථානයේ ලිපිවලින්ද හඳුනා ගැනීමට පිළිවෙන. මිහින්තලා සෙල් ලිපිවල එන “අ, උ, ක, ච, ර, ශ, ග, ම, ප, ත” වැනි පූර්ව බ්‍රහ්මී අක්ෂරවලට බෙහෙවින් සමාන අක්ෂර විළඳගොඩ ලෙන් ලිපිවලින්ද හඳුනාගත හැකිවේ.

ලිපි බොහොමයක්ම පේළි 1 – 3ත් අතර වේ. ලෙන් ලිපිවලට අමතරව සාලවන විහාරය ඉදිරිපිට ඇති පර්වත ලිපි 2 පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීමේදී එහි අක්ෂර අනුව ක්‍රි. ව. 5 වැනි සියවසෙන් පසුව පමණ වන්නට ඇතැයි හැඟේ. මේ අනුව යුග කිහිපයක මානව බලපෑම් විළඳගොඩ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය වෙත යොමු වන්නට ඇති බවට සාධක මෙම ලෙන් හා ගිරි ලිපි මඟින් මනාව පැහැදිලි වේ.

වර්තමානය වන විටත් විධිමත් පුරාවිද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයක් සිදුකර නැතත් මෙම ස්ථානය පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් උරුම ස්ථානයක් ලෙස වෙන්කර ඇති බවට දැකගත හැකිවේ. සිවිල් ආරක්‍ෂක දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ දැනට පවතින නටබුන් ආරක්‍ෂා වුවද වර්තමානය වන විටද විවිධ අයුරින් පරිහානියට පත්ව ඇති නටබුන් සංකීර්ණය යම් තාක් දුරට හෝ සංරක්‍ෂණය කරගත යුතුව ඇත. ඒ සඳහා කඩිනමින් සෘජු මැදිහත් වීමක් අදාළ අංශ වෙතින් ලැබෙන්නේ නම් වඩා උචිත වේ. ඒ අනුව ඓතිහාසික, පුරාවිද්‍යාත්මක, ආගමික සහ අප සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය යන වටිනාකම් රැසකින් යුතු මෙම ස්ථානය සුරක්‍ෂිත නොවන්නට අනාගත පරපුර සඳහා දායාද කළ නොහැකි මට්ටමේ හුදෙක් ඉතිහාසගත කරුණුවලට පමණක් සීමා වූ උරුමයක් බවට පත්වනු ඇත.

© www.amazinglanka.com
Comments
Posted in Heritage