Portuguese Thuntota Fort in Holambuwa – හොලම්බුව පෘතුගීසි තුන්තොට බලකොටුව

RATE THIS LOCATION :1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (3 votes, average: 2.67 out of 5)
Loading...
17th century map of Portuguese fort at Menikkadawara identified as Tontotte Fort, According to research this fort was situated near Thunthota in Thummodara on Raja Mawatha from Gampola to Kelaniya from the Dutch National Archives (www.nationaalarchief.nl/)
17th century map of Portuguese fort at Menikkadawara identified as Tontotte Fort, According to research this fort was situated near Thunthota in Thummodara on Raja Mawatha from Gampola to Kelaniya from the Dutch National Archives (www.nationaalarchief.nl/)

According to historical documents, The city of Manikkadawara (Manikkadawara Nuwara) has been built during the period of Dharma Parakramabahu IX (1489-1513) by his brothers, Sri Raja Singhe and Vijayabahu. The Portuguese used Manikkadawara as a military station against Kandyan Kingdom for the first time in 1598. Manikkadawara Fort is mentioned in number of historical documents and according to HCP Bell, there has been two forts called and one of these forts had been located in the area called Thuntota at Holombuwa.

The portuguese General Jerónimo de Azevedo was first to realise the military importance of Manikkadawara in order to launch attacks against Kandy.  He had first protected all the entry points through the mountains to Manikkadawara which covered an area with a diameter of 2.5 kilometers. Then he had build a strong fort using rocks within 4 months using the labour of the portuguese soldiers. This is said to be the only impregnable fort at that time. It is said that the fort had a capacity to hold 300-400 soldiers.

Mr H.C.P. Bell had carried out a brief investigation in the latter part of 1800’s and has published his observations in the 1892 report on Kegalle District.

In addition to the minor outposts at Alawwa, Pitagaladeniya, Bisowala, Kannaththota this was the chief fortification within the Kandyan Territory for Portuguese armies. General Jerónimo de Azevedo was the fist to make use of this fort in the battle against Don John Wimaladharmasuriya I (1592 – 1604) in 1598. Bell records the following in his Kegalle Report quoting from the English translation of Portuguese historian Manuel de Faria e Sousa

After the gaining of the victories in the Seven Corlas which we have described, and the destruction of the enemies stockades, the General D. Jeronymo d’Azevedo determined to send and make a stockade in Manicravare. as it was nearer to the kingdom of Candea, in order to be able to conquer it from there; and to build m that stockade a military magazine and barrack, that it might serve as a garrisoned fortress near the Four Corlas. This stockade he decided should be of stone for better fortification and security of the troops who were to be stationed there. Wherefore he collected a large number of pioneers and workmen, and all the tools and materials necessary for the work. These he entrusted to Salvador Pereira da Silva, who set out with an ample body of Lascoreens and as many Portuguese soldiers as could be assembled ; and, one league before reaching the fort of Manicravare in the past September of [15]98, he pitched his camp, in which he remained some days. During this halt was collected the plant necessary for the work, in order to complete everything the day they arrived. He suspected that the Tyrant had a mind to surprise our troops before they had fortified themselves, so as to hinder a work which would be of great embarrassment and harm to him, as they [the Portuguese] would thereby block the gates of the kingdom of Candea where he would be confined. The requisite materials having been collected, our men set out for the place where the fortress was to be made, and on arriving at it they at once fortified themselves ; and when the following night came on which the enemy had determined to surprise them, there was already made a defensible fort of wood, our men qute secure inside it, and the enemy frustrated in their design without daring to meddle with them.

Our men soon put their hands to the work of [building] the fortress of stone, on which they spent a period of four months at great loss and labour ; and whilst engaged therein they did not fail to make several incursions into the territories of the Tyrant, from which they always returned victorious.

The Tyrant seeing that he could not stop that work, determined to draw away the General. Wherefore he proceeded with his army to the frontiers of Dinavaca, and commenced to make war vigorously on those districts which were ours. Upon this the General hastened thither with another army which he had formed of soldiers taken from the garrisons in various parts, leaving them, however, guarded. He sent Captain Salvador Pereira da Silva in command to oppose the enemy: this the latter did, and in several encounters routed them. ‘The fortress of Manicravara was carried on until the whole was completed, with its walls, bastions, and a tower of two stores in the middle, the work being so well finished and strong, that it was considered impregnable throughout that Island. Thither the said General proceeded with the rest of the army at the beginning of the past January of [15]99 and made preparations for making an inroad into the Corlas.

D. Hierome de Azevedo in Ceylon raising a strong fort at Manicravara be the nearer to the kingdom of Candea, the conquest whereof was his chief aim, so perplexed the usurper that he, setting out several bodies with the king of Uva to dstract our General, was in all places by him overthrown.

D. Jeronymo being informed of this (the incursion of the Kandyans into Portuguse territory) provided the stockade of Manicravara, which he was, with three companies of soldiers, the Captains of which were Thome Coelho, who was head of all, Joao Serrao da Cunha, and Diogo de Aranjo, and with victuals and ammunition for many days.

According to Bell, the first and the larger camp mentioned above is not located in Manikkadawara but in the adjoining village of Holambuwa. Bell reports there was a large almost circular mound with flat surface 242 feet wide and 231 feet long with bricks scattered around it. Bell believes that this would have been completely made of clay bricks as the Dadigama Kota Vehera site which was less than 2 miles away would have supplied the Portuguese with unlimited quantity of ready made bricks. In the centre of the fort stood an oblong brick building, 58 ft. by 45 ft., probably divided into rooms.

Bell also states that the fortress at the Menikkadawara, a mile off, may not have been run up till some years later. This is pointed out by the natives as the real Parangi Kotuwa, or “Portuguese Fort.” Regarding Holombuwa they know nothing.

The Portuguese may have used the better known name Manikkadawara for the Holombuwa Fort. This is same fort which is also known as Thunthota Fort (Tontotte Fort) by the Dutch (see above drawing of the fort). E.K. Hemathilake Bandara in his book Ithipura Kolombuwa states that this fort was built near Thunthota in Thummodara on Raja Mawatha from Gampola to Kelaniya. This road was built by placing slabs of rocks across Kuda Oya that flows from Dedigama and allowing water to flow over it to allow horses to cross the stream with ease. Today the Gurugoda Oya flows to the left of the fort land and is surrounded by paddy fields. The current area where paddy fields are may have been flooded at that time.

He also states that the length and width of the fort is 242×231 feet. There appears to have been a brick building 58 1/2 feet long and 45 feet wide in the center of the fort. This seems to have had 6 rooms. The base of the walls around the fort wall is left about 5 feet in some places. There are 4 places which can be identified as possible locations of the 4 bastions. The fort fall lies at about 7 feet height from the Gurugoda Oya. It is 5-6 feet away from Thunthota Oya. In the middle of the fort is a trench. The rock in the middle of the Thunthota Oya has two 5×5 foot cavities cut in to it. It is said that a wooden bridge was built with 2 stone pillars fixed these cavities. From here, large stone slabs (4-5 inches thick, 9-10 feet long, 4-5 feet wide) were laid at various points along the way to the fort wall. A large cannon has toppled in to the Gurugoda Oya. Residents say it rises during the off-season.

The exact location of this Holombuwa fort is lost today Mr Chryshane Mendis in his masters thesis ‘Fortifications and the Landscape – A GIS Inventory and Mapping of Kandyan and Dutch Fortifications in Sri Lanka‘ has placed the Thuntota Fort at 7°11’28.3″N 80°15’58.8″E based on the map details and satellite imagery.

The fort at Holombuwa is the only four sided star fort constructed in Sri Lanka. This fortification is a product of dual parentage, built in both European and Sri Lankan traditions. Curtain walls with central, instead of corner, bastions enclosed this square fort. The internal structure had a pyramidal roof and was surrounded by verandas both on the ground- and first floors.


ඓතිහාසික වාර්තාවන්ට අනුව මැණික්කඩවර නුවර ඉදිකර ඇත්තේ ධර්ම පරාක්‍රමබාහු IX (1489-1513) කාලය තුළ ඔහුගේ සහෝදරයන් වන ශ්‍රී රාජසිංහ සහ විජයබාහු විසින්. පෘතුගීසීන් 1598 දී ප්‍රථම වරට මහනුවර රාජධානියට එරෙහි හමුදා මද්‍යස්ථානයක් ලෙස මැණික්කඩවර භාවිතා කළහ. ඓතිහාසික ලේඛන ගණනාවක මැණික්කඩවර බලකොටුව සඳහන් වී ඇති අතර එච්.සී.පී. බෙල් මහතාට අනුව මැණික්කඩවර බලකොටු දෙකක් තිබී අතර මෙම බලකොටු අතරින් එකක් හොලොම්බුව තුංතොට ප්‍රදේශයේ පිහිටාඇති බව පවසයි.

මහනුවරට එරෙහිව ප්‍රහාර දියත් කිරීම සඳහා මැණික්කඩවර ඇති යුදමය වැදගත්කම මුලින්ම වටහා ගත්තේ පෘතුගීසි ජෙනරාල් ජෙරනිමෝ ද අසවේදුය. කිලෝමීටර් 2.5 ක විෂ්කම්භයක් සහිත ප්‍රදේශයක් ආවරණය වන පරිදි මනික්කඩවරා දක්වා කඳුකරය හරහා පිවිසෙන සියලු ස්ථාන ඔහු මුලින්ම ආරක්ෂා කරන ලදී. පෘතුගීසි සොල්දාදුවන්ගේ ශ්‍රමය උපයෝගී කරගනිමින් මාස 4 ක් ඇතුළත ඔහු ගල් යොදා ශක්තිමත් බලකොටුවක් ඉදිකර තිබේ. එකල බිඳ භෙළිය නොහැකි එකම බලකොටුව මෙය යැයි කියනු ලැබේ. බලකොටුවට සොල්දාදුවන් 300-400 අතර ප්‍රමාණයක් රඳවා ගැනීමේ හැකියාව තිබූ බවද කියනු ලැබේ.

එච්.සී.පී. බෙල් මහතා 1800 ගණන්වල අග භාගයේ දී මැණික්කඩවර කෙටි ගවේෂණයක් පවත්වා ඇති අතර 1892 දී ඔහුගේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය පිළිබඳ වාර්තාවේ සිය නිරීක්ෂණ ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

අලව්ව, පිටගලදෙනිය, බිසෝවෙල, කන්නත්තොට යන කුඩා මුරපොලවල් වලට අමතරව පෘතුගීසි හමුදාවන් සඳහා මහනුවර රාජධානි ප්‍රදේශය තුළ ඇති ප්‍රධාන බලකොටුව මෙය විය. 1598 දී පළමු වරට පළමුවන ජෙනරාල් ජෙරනිමෝ ද අසවේදු මහනුවර රාජධානියේ දොන් ජෝන් විමලධර්මසූරිය (1592 – 1604) රජුට එරෙහි සටනේදී මෙම බලකොටුව භාවිතා කළේය. බෙල් මහතා පෘතුගීසි ඉතිහාසකරු මැනුවෙල් ඩි ෆාරියා ඊ සෞසා ගේ ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනයෙන් උපුටා දක්වමින් බෙල් සිය කෑගල්ල වාර්තාවේ පහත දෑ සටහන් කරයි.

අප විසින් විස්තර කොට ඇති සත්කෝරලයේ ජයග්‍රහණ ලබා ගැනීමෙන් හා සතුරන්ගේ දඬුවැට විනාශ කිරීමෙන් අනතුරුව මැණික්කඩවරට යවා එහි ආරක්ෂක කොටුවක් ඉදි කිරීමට ජෙරනිමෝ ද අසවේදු ජනරාල්වරයා තීරණය කළේය. එය කන්ද උඩරට රාජධානියට බෙහෙවින් සමීප වූ හෙයින් එහි සිට එය දිනා ගැනීමට හැකි වනු පිණිසය.  එසේම සතර කෝරලයට  සමීප ආරක්ෂක හමුදා සහිත බලකොටුවක් සේ භාවිතා කළ හැකි වන පරිදි ඒ ආරක්ෂක කොටුවෙහි (දඬුවැට යෙදු ස්ථානයෙහි) යුද්ධායුද ගබඩාවක් හෝ හා හේවා මඩමක් ඉදි කිරීමේ අරමුණින් ද වේ.  එහි රඳවනු ලබන සෙබළුන්ගේ සුරක්ෂිතතාවයට මෙන්ම ආරක්ෂා සංවිධාන කටයුතු වලට ද වඩාත් යහපත් තත්වය ඇති කරවනු පිණිස මේ කොටුපවුර ගලින් බැඳීම ද හේ තීරණය කළේය. ඒ අනුව එම කටයුත්තට අවශ්‍ය පුරෝගාමින් හා කම්කරුවන් විශාල පිරිසක් ද මෙවලන් හා බඩුබාහිරාදිය ද රැස් කළේය. මේ සියල්ල සැල්වදෝර් පෙරෙයිරා ද සිල්වාට බාරකල හෙතෙම විශාල ලස්කිරිඤ්ඤ හමුදාවක් සහ රැස්කොට ගත හැකි වූ පෘතුගීසි සෙබලුන් ද සමග පිටත්ව ගියේය. 1598 වසරේ ඉකුත් සැප්තැම්බර් මාසයේදී මැණික්කඩවර බලකොටුවට දීගයක් පමණ ඉදිරියෙන් කඳවුරු බැඳ එහි ටික දිනක් විසීය. ඔවුන් සම්ප්‍රාප්ත වූ දිනයේම සියල්ල සම්පූර්ණ කරනු පිණිස මේ නැවතීම් කාලයේ දී අපි සඳහා අවශ්‍ය හැම දෙයක්ම එක්රැස් කරන ලද්දේ අපේ හමුදා තමන් විසින්ම ආරක්ෂා සංවිධාන ඇති කර ගැනීමට පූර්වයෙන් හදිසියේ පහර දීමේ සිතක් කෲර පාලකයාට ඇතැයි හේ  සැකකළේය. මේ නිසා ඔහු අමාරුවේ හෙලන ඔහුට හානි වන පරිදි ඔවුන් (පෘතුගීසින් විසින්) රජු අඩස්ස්සි කොට තැබෙන ලෙස කන්ද උඩරට රාජධානියේ කඩවත් වසා දැමීමට ද අදහස් කළේය. අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය එකතු කරන ලද්දේය.  අපගේ ජනයෝ බලකොටුව ඉදි කෙරෙන තැනට ගියහ. එයට සම්ප්‍රාප්ත වූ සැනින්ම ඔවුන් විසින්ම ආරක්ෂා සංවිධාන ඇති කරගැනිණි. පසුදින රාත්‍රියේ එනම් ඔවුන් හදිසියේ පැන අපට පහර දීමට නියම කොට ගත් රාත්‍රිය එළැඹි විට එහි දාරුමය ආරක්ෂක බලකොටුවක් ඉදි වී තිබිණි. අපගේ ජනයෝ එහි සුරක්ෂිතව උන්හ. ඔවුන් සමග  මැදිහත්වීම සතුරා නිර්භීත නොවීමෙන් ඔවුන්ගේ සැලැස්ම ව්‍යාප්ත විය. 

බෙල් මහතාට අනුව, ඉහත සඳහන් කළ පළමු හා විශාල කඳවුර පිහිටා ඇත්තේ මැණික්කඩවර නොව යාබද හොලොම්බුව ගම්මානයේ ය. අඩි 242 ක් පළල සහ අඩි 231 ක් දිග පැතලි මතුපිටක් සහිත විශාල වටකුරු පස් කන්දක් වටා ගඩොල් විසිරී ඇති බව බෙල් වාර්තා කරයි. බෙල් විශ්වාස කරන්නේ මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම මැටි ගඩොල් වලින් සාදා ඇති බැවින් සැතපුම් 2 කට වඩා අඩු දුරින් පිහිටි දැදිගම කොට කොට වෙහෙර ස්තූප පෘතුගීසීන්ට ගඩොල් අසීමිත ප්‍රමාණයක් සපයා ඇති බවයි. බලකොටුවේ මධ්‍යයේ අඩි 58 ක් අඩි 45 ක් දිග ගඩොල් ගොඩනැගිල්ලක් කාමරවලට බෙදා ඇත.

මීට සැතපුමක් දුරින් පිහිටි මැණික්කඩවර බලකොටුව වසර කිහිපයක්ක්‍ පසු වනතෙක් ක්‍රියාත්මක නොවන්නට ඇති බව බෙල් පවසයි. මෙය ස්වදේශිකයන් විසින් නියම පරංගි කොටුව නොහොත් “පෘතුගීසි බලකොටුව” ලෙස පෙන්වා දීඇති අතර හොලොම්බුව සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් කිසිවක් දන්නේ නැති බව පවසයි.

පෘතුගීසීන් හොලොම්බුව බලකොටුව සඳහා වඩාත් සුපුරුදු මැණික්කඩවර යන නම වඩාත් හොඳින් භාවිතා කර ඇත. මෙය ලන්දේසීන් විසින් තුන්තොට බලකොටුව (Tontotte Fort) ලෙසද හඳුන්වා තිබේ. (බලකොටුවේ ඉහත රූප සටහන බලන්න). ඊ.කේ. හේමතිලක බන්ඩාර සිය පොතේ ඉතිපුර කොලොම්බුව හි සඳහන් කරන්නේ මෙම බලකොටුව ගොඬ නඟා ඇත්තේ ගම්පොළ සිට කැලණිය දක්වා වූ රජ මාවතේ තුංතොට තුම්මෝදර අසලය බවයි. මෙම මාර්ගය ඉදිකර ඇත්තේ දැදිගම සිට ගලා බසින කූඩා ඔය හරහා ගල් පුවරු දමා අශ්වයින්ට පහසුවෙන් ඇළ හරහා යෑමට ඉඩ සලසමිනි. අද ගුරුගොඩ ඔයාබලකොටුවේ වමින් ගලා බසින අතර වටේට කුඹුරු යායකි. ඒම කුඹුරු යාය එදා ජලයෙන්‌ පිරී තිබෙන්නට ඇත. 

බලකොටුවේ දිග හා පළල අඩි 242×231 ක් බව ද ඔහු සඳහන් කරයි. කොටුවේ මධ්‍යයේ අඩි 58 1/2 ක් දිග සහ අඩි 45 ක් පළල ගඩොල් ගොඩනැගිල්ලක් ඇත. මේ සඳහා කාමර 6 ක් තිබූ බව පෙනේ. කොටුවේ බිත්තිය වටා ඇති බිත්තිවල පාදම සමහර ස්ථානවල අඩි 5 ක් පමණ ඉතිරිවී ඇත. මුර කුටියයි සිතිය හැකි ස්ථාන 4 ක්‌ තිබේ. බලකොටුවේ පවුර ගුරුගොඩ ඔයේ සිට අඩි 7 ක් පමණ උසින් පිහිටා ඇත. එය තුන්තොට ඔය සිට අඩි 5-6 ක් දුරින් පිහිටා ඇත. බලකොටුව මැද දෝනාවක්‌ ඇත. තුන්තොට ඔය මධ්‍යයේ ඇති පර්වතයක අඩි 5×5 ප්‍රමාණයේ සිදුරු දෙකක් කපා ඇත. මෙම සිදුරු භාවිතයෙන් සවි කර ඇති ගල් කණු 2ක් මත දැව පාලමක් ඉදිකර ඇති බව පැවසේ. මෙතැන් සිට බලකොටුවේ පවුරට යන මාර්ගය ඔස්සේ විශාල ගල් පුවරු (අඟල් 4-5 ඝනකම, අඩි 9-10 ක් දිග, අඩි 4-5 ක් පළල)තැනින් තැන එළා ඇත. විශාල කාලතුවක්කුවක් ගුරුගොඩ ඔයට පෙරළී තිබේ. වැසි අඩු කාලයට එය මතුවන බව ප්‍රදේශවාසීන්‌ පවසති.

හොලොම්බුව බලකොටුව ශ්‍රී ලංකාවේ ඉදිකර ඇති එකම පැති හතරේ තරු හැඩයේ බලකොටුවයි. මෙම බලකොටුව යුරෝපීය හා ශ්‍රී ලාංකික සම්ප්‍රදායන් සංකලනයකින් ගොඩනැගී ඇත. සාමාන්‍යයෙන් බලකොටුවේ කොන් වල ඇති මුර අට්ටාල වෙනුවට මෙහි ඇතිතේ සතරැස් බැම්ම මද්‍යයේය. මෙම චතුරස්රාකාර කොටුව මැද ඇති ගොඩනැගිල්ලට පිරමීඩීය වහලක් තිබූ අතර බිම් හා පළමු මහල බරාඳයකින් වටවී තිබුණි.

References

  1. H. C. P. BELL, 1904. ARCHEOLOGICAL, SURVEY OF CEYLON. REPORT ON THE KEGALLA DISTRICT · OF THE PROVINCE OF SABARAGAMUWA. 1st ed. Colombo: GEORGE J. A. SKEEN.
  2. H.C.P බෙල් (සිංහල පරිවර්තනය කොත්මලේ කේ. බී. ඒ. එඩ්මන්ඩ්), 2005. ලංකා පුරාවිද්‍යා ගවේෂණය කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය පිලිබඳ වාර්තාව (Report On The Kegalle District – 1892 : සිංහල පරිවර්තනය). 1st ed. කොළඹ: පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුව.
  3. Jayasena, R., Floore, P. and Klingelhofer, E., 2010. First Forts – Essays on the Archaeology of Proto-colonial Fortifications. Leiden.Boston: IDC Publishers, Martinus Nijhoff Publishers and VSP.
  4. Mendis, C., 2020. FORTIFICATIONS AND THE LANDSCAPE A GIS Inventory and Mapping of Kandyan and Dutch Fortifications in Sri Lanka. Master’s thesis. University of Amsterdam.

Also See

Map of  Thuntota Fort in Holambuwa


ගූගල් සිතියම් පහලින් - Please click on the button below to load the Dynamic Google Map -
.

The map above also shows other places of interest within a approximately 20 km radius of the current site. Click on any of the markers and the info box to take you to information of these sites

Zoom out the map to see more surrounding locations using the mouse scroll wheel or map controls.


Traveling Directions to Thuntota Fort in Holambuwa

Route from Colombo to fort at Thuntota

Route from Nelumdeniya to fort at Thuntota

Though : Kadawatha – Nittambuwa – Warakapola – nelumdeniya
distance :79 km
Travel time : 2 hours
Driving directions : see on google map
Distance : 7 km
Travel time : 5.3 mins
Driving directions : see on google map

© www.amazinglanka.com