තාඹුගල හැඟව ටැම්පිට විහාරය – Thambugala Hengawa Tampita Viharaya

RATE THIS LOCATION :1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (3 votes, average: 3.00 out of 5)
Loading...
තාඹුගල හැඟව ටැම්පිට විහාරය - Thambugala Hangawa Tampita Viharaya
තාඹුගල හැඟව ටැම්පිට විහාරය – Thambugala Hangawa Tampita Viharaya
Image source : a video clip by Nara Creation

තාඹුගල පිහිටා ඇත්තේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ මල්ලවපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ටාශයේය. කුරුණෑගල නගරයේ සිට දඹුල්ල මාර්ගයේ බඩගමුව දක්වා ගොස් බඩගමුව වනාන්තරයට යාබද වැල්ලව මාර්ගයට හරවා කිලෝමීටර 5 ක් පමණ ගමන් කිරීමෙන් හැඟව ටැම්පිට විහාරය විහාරයට ලඟා විය හැක.

ටැම්පිට විහාර මහනුවර රාජධානිය පැවති කාලය තුල ජනප්‍රිය ගෘහ නිර්මාණ අංගයක් වූ අතර මෙහිදී ගෘහය වේදිකාවක් මත ඉදිකරන ලද අතර එම වේදිකාව ගල් කුළුණු මත තබා ගොඩනැගිණි.

ටැම්පිට විහාරයක සාමාන්‍ය සැලැස්ම අවකාශ 3 කින් සමන්විත වේ. මෙහි වැදගත්ම අවකාශය වන්නේ අභ්‍යන්තර කුටියයි. මෙය ප්‍රධාන පිළිම ගෙය වන අතර දොරට මුහුණ ලා වාඩි වී සිටින බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් සහ දෙපස පොදුවේ සිටගෙන සිටින බුද්ධ ප්‍රතිමාසාමාන්‍යයෙන් හමුවේ.

සාරියුත් සහ මුගලන් තෙරුන්ගේ ප්‍රතිමා හෝ සිතුවම්, සමන්, විෂ්ණු, නාථ, ශිව වැනි දෙවිවරුන් සහ අනුග්‍රහය අනුග්‍රහය දැක්වූ රජවරුන්ගේ සහ ප්‍රධානීන්ගේ ප්‍රතිමා හෝ සිතුවම් මෙම කුටියේ බොහෝ විට දක්නට ලැබේ. මෙහි බිත්ති බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ජාතක කථා හෝ වෙනත් සිදුවීම් නිරූපණය කරන චිත්‍ර වලින් ආවරණය කරයි.

දෙවන අවකාශය වන්නේ පිළිමගෙය වටා ඇති ප්‍රදක්ෂිණා පථය හෝ බරාඳයයි. මෙය සමහර විට සම්පූර්ණයෙන්ම බිත්තියකින් හෝ කෙටි දැව හෝ මැටි වරිච්චි බිත්තියකින් පිටත ආවරණය වේ.

සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිමා ගෘහය ඉදිරිපස ප්‍රදක්ෂිණා පථය/බරාඳය පුළුල් වේ. ප්‍රදේශය 3 වන අවකාශය නිර්මාණය කරයි. මෙම අවකාශයට බිම් මට්ටමේ සිට පියගැටපෙළ කිහිපයකින් ප්‍රවේශ විය හැකි අතර එය බොහෝ දුරට පියවර ඉණිමඟක ස්වරූපය ගනී.

වාචික ඉතිහාසයට අනුව මෙම විහාරස්ථානය ඉදිකර ඇත්තේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංගේ (1747 – 1781) පාලන සමයේදී දුම්බර මහා නිලමේ ලෙස හැඳින්වෙන මීගස්තැන්නේ මහ අධිකාරම් විසිනි.

හැඟව ටැම්පිට විහාරය සෙන්ටිමීටර 79ක් උස් වූ ගල් කුළුණු 17ක් මත ගොඩනගා ඇත. මෙහි පිළිම ගෙය වටා ප්‍රදක්ෂිණා පථයක් දිව යයි. මෙය දෙපසින් සෙන්ටිමීටර 66ක්ද පිටුපසින් සෙන්ටිමීටර 71ක්ද ඉදිරිපස මීටර 1.91ක්ද පළල වේ. පිළිම ගෙයහි ප්‍රමාණය මීටර් 2.92×2.46 ක් වන අතර මුළු ගොඩනැගිල්ලේ ප්‍රමාණය මීටර්5.54×3.71 කි.

විහාරයට ඇතුල් වන දොරටුව ලී පඩි කිහිපයක් නැගීමෙන් හමුවේ. මෙම පියගැටපෙළ වර්ෂ 2000 ට පෙර සිමෙන්ති වලින් ඉදිකර තිබී ඇත (පහත ඡායාරූපය බලන්න). නමුත් පසුකාලීනව ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේදී එය ඉවත් කර ඇත.

ප්‍රතිමා ගෘහයට පිවිසෙනනේ මකර තොරණකින් වලින් වට වූ දොරක් හරහා ය. මකර තොරණට පහලින් මුර දේවතා පිළිම දෙකක් දක්නට ලැබේ.

ප්‍රධාන හිඳි බුද්ධ ප්‍රතිමාව ඇත්තේ දොරට මුහුණලා ය. පිළිමය ඇති වටා අශ්ව ලාඩම් හැඩැති ගිණිදැල් මෝස්තරයෙන් පින්තාරු කොට ඇති රශ්මි මාලාව සාමාන්‍යයෙන් නුවර යුගයේ විහාරහි සුලබය. සූර්යයාගේ හා චන්ද්‍රයාගේ සිතුවම් දෙකක් බිත්තිය දෙපස මුදුනේ දක්නට ලැබේ. සැරියුත්ස සහ මුගලන් හිමියන්ගේ සිතුවම් 2ක් ඊට පහළින් දක්නට ලැබේ. බුදු පිළිමය අසල පැති බිත්තියන්හි සමන් සහ විෂ්ණු (උපලුවන්) යන දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රතිමා දෙකක් දක්නට ලැබේ. මේවාට යාබදව හිටි බුදු පිළිම දෙකක් අඹා තිබේ. මෙම ප්‍රතිමා දෙකෙහි හිසේ සිට දෙපතුල දක්වා ඇතුලත් වන සේ අශ්ව ලාඩම් හැඩැති රශ්මි මාලා ඇත. මෙම විහාරස්ථානය නුවර යුගයට අයත් වුවද, පිළිමවල නුවර යුගයේ කලාත්මක ලක්ෂණ අඩු වී ඇත්තේ පසුකාලීන ප්‍රතිසංස්කරණයකින් විය හැක.

මෙම විහාරස්ථානයට මීටර් 300-400 ක් දුරින් වනය තුල ස්වාභාවිකගල් ගුහා පරිසරයක මෙම කාල පරිච්ඡේදයේදීම ඉදිකරන ලද හැඟව තාඹුගල ලෙන් විහාරය නටබුන් වී පවතී. වර්තමානයේ අත්හැර දමා ඇති මෙය වනාන්තරය විසින් ගිලගෙන ඇත.

තාඹුගල හැඟව ටැම්පිට විහාරය 1990 දශකයේදී - Thambugala Hangawa Tampita Viharaya in 1990's
තාඹුගල හැඟව ටැම්පිට විහාරය 1990 දශකයේදී – Thambugala Hangawa Tampita Viharaya in 1990’s

Thambugala lies in the Mallawapitiya Divisional Secretariat in Kurunegala District. Starting from Kurunegala town, you need to travel to Badagamuwa on the Dambulla road and take the Wellawa Road just before and adjoining the Badagamuwa forest patch. Traveling on this road for about 5 km will bring you to the Hengawa Tampita Viharaya Temple.

Tampita Vihara (Temple on Pillars) was a popular architectural feature during the Kandyan kingdom where the temple was built on a platform which was held on an array of pillars, mostly stone.

The typical plan of a Tampita Viharaya comprise of 3 spaces. The most important is the inner room. This is main shrine room and comrise of a seated buddha statue facing the door and commonly standing Buddha statues at the sides. Statues or paintings of Sariyuth and Mugalan theros, other deities such as Saman, Vishnu, Natha, Siva and patronizing kings and dignitaries are commonly found inside the shrine room. The walls are covered with art depicting Jataka stories or other events in Buddhist literature.

The second space is the narrow circumambulating  path or a verandah which encircles the inner room. This is sometimes completely covered by an outerwall or exposed to outside with a short timber or wattle and daub side wall.

Generally the circumambulating  path/verandah is extended in space at the front of the inner room creating the 3rd space. This space is accessible from the ground level by a few steps mostly taking the form of a step ladder.

According to oral history the temple has been built by Meegasthanne Maha Adhikaram also known as the Dumbara Maha Nilame during the reign of Keerthi Sri Rajasinghe (1747 – 1781).

Thambugala Hengawa Tampita Viharaya is built on 17 stone pillars which are 79 cm high. A verandah path runs around the image house. It is 66cm wide at the sides, 71cm wide at the rear. The front is 1.91 meters wide. The size of the image house is 2.92×2.46 meters and the building is 5.54×3.71 meters in size.

The entrance to the temple is through few wooden steps. This has been built in cement pre-2000 era (see photo above) but has been removed during a later restoration.

The entrance to the inner chamber is through a door surrounded by a Makara Thorana (Dragon Arch). Two statues of guardian deities carrying pots plenty are seen beside the doorway below the dragons arch.

The main seated image of Buddha lies facing the door. The statue is surrounded by a painting of a horse shoe shaped halo using a flame design typically found on temples of Kandyan era. Paintings of Sun and the moon is seen at the top of the wall. Paintings of Sariyuth and Mugalan theros are seen below these designs. Two statues of deities Saman and Vishnu (Upuluwan) are seen beside the Buddha statue on the sidewalls. Next to these, two statues of Buddha in the standing posture can be found, These statues too are covered with the typical horse shoe shaped halo using a flame design head to feet. Although this temple belongs to the Kandyan era, the statues lacks some of the popular features of the Kandyan artists and possibly been reconstructed at a later date.

It is also interesting to note that 300-400 meters away from this temple, a cave temple knowns as the Hengawa Thambugala Len Viharaya built during the same period has existed till recently. Now deserted and lost to the jungle, it lies hidden in a cave complex forgotten by the villagers.

මූලාශ්‍ර

  • https://www.samkathana.lk/images/pdf/final_grid.pdf
  • M.S. MANAWADU, 1993. Vernacular Architecture of Sathkorale in Sri Lanka and their Preservation. monograph on Vernacular Architecture, published for the occasion the 10th General Assembly of the ICOMOS, Colombo, Sri Lanka.,.

සම්බන්ධ වෙනත් පිටු

තාඹුගල හැඟව ටැම්පිට විහාරය සිතියම


ගූගල් සිතියම් පහලින් - Please click on the button below to load the Dynamic Google Map -
.

ඉහල සිතියමේ මෙම ස්ථානය පමණක් නොව කිලෝමීටර 20ක් ඇතුලත තවත් වැදගත් ස්ථාන ලකුණු වී ඇත. මේ ස්ථාන බැලීමට සිතියම කුඩා කර බලන්න. වැඩි විස්තර සඳහා අවශ්‍ය ස්ථානය මතට මුසිකය ගෙනයන්න. එසේ නැතිනම් click කරන්න.

ගූගල් සිතියම වෙනත් ස්ථාන වලට චලනය කර ගෙනයාමෙන් එම ප්‍රදේශයේ වැදගත් ස්ථාන බලාගත හැක.


තාඹුගල හැඟව ටැම්පිට විහාරය රියදුරු දිශාවන්

කුරුණෑගල සිට තාඹුගල හැඟව ටැම්පිට විහාරය දක්වා
හරහා :බඩගමුව
මුළු දුර : කිලෝමීටර් 9
ගතවන කාලය : විනාඩි 15
ගත කිරිය යුතු කාලය : විනාඩි 30 පමණ
රියදුරු දිශාවන් : ගූගල් සිතියමේ බලන්න

© www.amazinglanka.com