යාන් ඔය පුරාණ කොක්එබේ අමුණ – Ancient Kokebe Amuna on Yan Oya

RATE THIS LOCATION :1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5.00 out of 5)
Loading...
කොක්එබේ පුරාණ අමුණ පිහිටි ස්ථානය - The location where the Amuna at Kokebe lied
කොක්එබේ පුරාණ අමුණ පිහිටි ස්ථානය – The location where the Amuna at Kokebe lied
ජයාරූපය : මධ්‍ය යාන් ඔය නිම්නයේ කොක්එබේ මෙගලිතික සුසානය ආශ්‍රිත පුරාවිද්‍යා කැනීම හා තදාශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ පුරාණ මානව ජනාවාසකරණය

යාන් ඔය ආශ්‍රිත ඇළ මාර්ගවල ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව සොයා බැලීමේදී එක් එක් ස්ථාන වල අමුණු ඉදිකිරීමේ පරමාර්ථය පිළිබඳ තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කරගත හැක. කිසියම් ජලමාර්ගයක ගලා බසින ජලය  ගොවිතැන් කටයුතු සඳහා හැරවීම  සඳහා ජල මාර්ගය හරහා වේලි ඉදිකිරීම පුරාණ වාරි කර්මාන්තය සමඟම ඇතිවිය. මේවා ශ්‍රී ලංකාවේ අමුණු ලෙස හැඳින්වේ.  පුරාණයේ යාන් ඔය හරහා මෙවන් ගල් අමුණු ගණනාවක් පැවති බව ඔයේ තැනින් තැන තවමත් පවත්නා ශෛලමය ශේෂයන් කියාපායි.

මේවා සමහරක් නම්

  1. ඉලුක්වැව පුරාණ අමුණ
  2. කොක්එබේ පුරාණ අමුණ
  3. විලේවැව පුරාණ අමුණ
  4. හබගම පුරාණ ගල් පාලම හා අමුණ
  5. යාන් ඔය පුරාණ ගල් පාලම හා අමුණ
  6. වාහල්කඩ පුරාණ අමුණ

කොක්එබේ අමුණ මධ්‍ය යාන් ඔය නිම්නයේ යාන්ඔය හරස් කොට සැදු එවන් පුරාණ අමුණු කිහිපයෙන් එකකි. උතුරු මැද පළාතේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ කහටගස්දිගිලිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ටාශයට මායිම්ව මෙම අමුණ පිහිටා ඇත. දාච්චහල්මිල්ලෑව කැකිරාව මාර්ගයේ ඊතලවැටුණුවැව ගම්මානය කෙරවලින් ගලා බසිනා යාන් ඔය හරහා මෙම පුරාණ අමුණේ සාක්ෂි දක්නට ලැබේ ෙම අමුණ පිහිටා ඇත්තේ කොක්එබේ කන්දට ඉතාමත් සමීප ස්ථානයකය. මෙම ප්‍රදේශයේදී යාන් ඔය වම් ඉවුර කොක්එබේ වනයට සීමාවේ.

අමුණ පිළිබඳව තොරතුරු ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයන්හි සඳහන් නොවේ. නමුත් මෙම අමුණ සහිත ස්ථානයට ඉතාමත් සමීප කොක්එබේ කන්ද ආශ්‍රිතව පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන් විශාල ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබේ.  මේ අතර ප්‍රාග් ඓතිහාසික සුසාන භූමියක අවශේෂ ද හඳුනාගත හැක. මේ කන්ද ආශ්‍රිතව තිබෙන සෙල්ලිපි ඇසුරින් මෙම ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව පුරාණ කල සිටම ජනාවාස තිබූ බව සනාථ වෙයි.  මෙම අමුණේ ඇළ මාර්ගය කොක්එබේ කන්ද පාමුලින් එයට වම්පසින් නටබුන් සහිත ප්‍රදේශයට යොමුව තිබෙන බැවින් එම ප්‍රදේශයේ ජල අවශ්‍යතාව මෙම අමුණ සහ ඇළ මාර්ගය මගින් සපිරෙන්නට ඇතැයි උපකල්පනය කළ හැක.

 දැනට මෙම අමුණේ දක්නට ඇත්තේ නටබුන් ස්වල්පයක් පමණි. මෙහි පැරණි සාක්ෂි යාන්ඔය පතුලේ සහ වම් ඉවුරේ දක්නට ලැබේ. අමුණ රැඳවීමට යෙදූ පාදම් ගල් කිහිපයක් ඔය පතුලේ මුල් ස්වරූපයෙන්ම තිබේ. එහි ගල් පුවරු රඳවා ඇත්තේ තරමක් ආනත ස්වරූපයෙනි එම නිසා මෙම අමුණ යාන් ඔයට ආනතව සාදා තිබූ බව උපකල්පනය කල හැක. අමුණු බැම්ම යාන් ඔයේ ඉවුරට සම්බන්ධ කළ ස්ථානයේ සාක්ෂි ස්වල්පයක් වම් ඉවුරේ දක්නට ඇත. ඉවුරේ සිට ඉදිරියට නෙරාගිය ගල් කුට්ටි කිහිපයක් මෙම ස්ථානයේ දක්නට ලැබේ. දැනට පෙනෙන්නට තිබෙන සාක්ෂි අනුව කොක්එබේ අමුණ යාන් ඔයේ අනිකුත් අමුණ හා සසඳන විට එතරම් විශාල නොවූ බව පෙනේ.

ආචාර්ය විතානාච්චිට අනුව මෙම අමුණ පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ දේශාංශ 8.506792, 80.840258 හි දීය. පහත ගුගල් සිතියමේ මෙම ස්ථානය ලකුණු කොට ඇත. ඉහත විස්තරය අනුව කොක්එබේ අමුණ පිහිටිය යුත්තේ කොක්එබේ කන්දට හා කොක්එබේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානයට ආසන්නවය. නමුත් ඉහත සලකුණු කොට ඇති ස්ථානය කොක්එබේ කන්දේ සිට යාන් ඔයේ කිලෝමීටර 17ක් පහලින් පවතී.


A search of the Yan Oya canals reveals a wealth of information on the purpose of building sluices at each site. The construction of dams across the waterway to divert the water flowing in a certain waterway for agricultural purposes coincided with the ancient irrigation industry. These are called a Amuna in Sri Lanka. Scattered ruins of the Yan Oya indicate that there were a number of such Amunu across the Yan Oya in the ancient times.

Some of these are

  1. Ilukwewa Amuna
  2. Kokebe Amuna
  3. Wilewawa Amuna
  4. Habagama Stone Bridge and Amuna
  5. Yan Oya Stone Bridge and Amuna
  6. Wahalkada Amuna

Kokebe Amuna is one of the few ancient anicuts built across the Yan Oya in the Central Yan Oya valley. This amuna is located in the Anuradhapura District of the North Central Province bordering the Kahatagasdigiliya Divisional Secretariat. Remains of this ancient stone weir can be seen across Yan Oya which flows from the edge of the village of Ethalawetunuwewa on the Dachchahalmillewa Kekirawa road. This weir is located very close to Kokebe mountain. The left bank of the Yan Oya is bounded by the Kokebe forest in this area.

Details of this amuna are not found in the ancient annals, however, a large number of archeological ruins are found in the vicinity of Kokebe mountain, which is very close to this amuna. Remains of a large prehistoric cemetery can also be identified near this place. Inscriptions found in the Kokebe mountain confirm that the area has been inhabited since ancient times. Since the canal of this amuna cut towards this ruined area, it can be assumed that the water requirement of that area may have been met by this weir and the canal.

At present only a few ruins are visible in this anicut. Evidence of this can be seen at the bottom of the Yan Oya river and on the left bank. There are several foundation stones used to support the amuna at the bottom of the river still in its original form. The stone slabs have been placed at a slight slope therefore it can be assumed that this anicut was built at an angle to the Yan Oya waterflow. There is some evidence on the left bank of the site where the dyke was connected to the banks of the Yan Oya. Several boulders protruding from the bank can be seen at this place. According to the available evidence, the Kokebe Amuna was not as large as the other weirs found on Yan Oya.

According to Dr. Withanachchi, this amuna is located at latitude and longitude 8.506792, 80.840258. This place also is marked on Google Map below. However according to the above description, the Kokebe anicut should be located close to Kokebe Mountain and the Kokebe Archaeological site. But the GPS location lies lace marked above is 17 km downstream on Yan Oya from Mount Kokebe.

ආශ්‍රිත ලිපි හා ග්‍රන්ථ

  1. විතානාච්චි, ච. රෝ. සහ මෙන්ඩිස්, ඩී. තු. , 2017. මධ්‍ය යාන් ඔය නිම්නයේ කොක්එබේ මෙගලිතික සුසානය ආශ්‍රිත පුරාවිද්‍යා කැනීම හා තදාශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ පුරාණ මානව ජනාවාසකරණය. 1st ed. මිහින්තලේ: ශ්‍රී ලංකා රජරට විශ්ව විද්‍යාලය.

සම්බන්ධ වෙනත් පිටු

යාන් ඔය නිම්නයේ සැඟවුණු පුරාණ කොක්එබේ අමුණ රියදුරු දිශාවන්

අනුරාධපුර සිට යාන් ඔය කොක්එබේ අමුණ දක්වා
හරහා : මැදවච්චිය – කැබිතිගොල්ලෑව
මුළු දුර: කිලෝමීටර 61
ගතවන කාලය  : විනාඩි 90
ගත කිරිය යුතු කාලය : විනාඩි 30 පමණ
රියදුරු දිශාවන් : ගූගල් සිතියමේ බලන්න

යාන් ඔය නිම්නයේ සැඟවුණු පුරාණ කොක්එබේ අමුණ සිතියම


ගූගල් සිතියම් පහලින් - Please click on the button below to load the Dynamic Google Map -
.

ඉහල සිතියමේ මෙම ස්ථානය පමණක් නොව කිලෝමීටර 20ක් ඇතුලත තවත් වැදගත් ස්ථාන ලකුණු වී ඇත. මේ ස්ථාන බැලීමට සිතියම කුඩා කර බලන්න. වැඩි විස්තර සඳහා අවශ්‍ය ස්ථානය මතට මුසිකය ගෙනයන්න. එසේ නැතිනම් click කරන්න.

ගූගල් සිතියම වෙනත් ස්ථාන වලට චලනය කර ගෙනයාමෙන් එම ප්‍රදේශයේ වැදගත් ස්ථාන බලාගත හැක.



© www.amazinglanka.com