යාන් ඔය වන මැද සැඟවුණු විලේවැව පුරාණ අමුණ – Ancient Wilewewa Amuna on Yan Oya

RATE THIS LOCATION :1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5.00 out of 5)
Loading...
යාන් ඔය විලේවැව පුරාණ අමුණ - Ancient Wilewewa Amuna on Yan Oya
යාන් ඔය විලේවැව පුරාණ අමුණ – Ancient Wilewewa Amuna on Yan Oya
ජයාරූපය : මධ්‍ය යාන් ඔය නිම්නයේ කොක්එබේ මෙගලිතික සුසානය ආශ්‍රිත පුරාවිද්‍යා කැනීම හා තදාශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ පුරාණ මානව ජනාවාසකරණය

යාන් ඔය ආශ්‍රිත ඇළ මාර්ගවල ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව සොයා බැලීමේදී එක් එක් ස්ථාන වල අමුණු ඉදිකිරීමේ පරමාර්ථය පිළිබඳ තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කරගත හැක. කිසියම් ජලමාර්ගයක ගලා බසින ජලය  ගොවිතැන් කටයුතු සඳහා හැරවීම  සඳහා ජල මාර්ගය හරහා වේලි ඉදිකිරීම පුරාණ වාරි කර්මාන්තය සමඟම ඇතිවිය. මේවා ශ්‍රී ලංකාවේ අමුණු ලෙස හැඳින්වේ.  පුරාණයේ යාන් ඔය හරහා මෙවන් ගල් අමුණු ගණනාවක් පැවති බව ඔයේ තැනින් තැන තවමත් පවත්නා ශෛලමය ශේෂයන් කියාපායි.

මේවා සමහරක් නම්

  1. ඉලුක්වැව පුරාණ අමුණ
  2. කොක්එබේ පුරාණ අමුණ
  3. විලේවැව පුරාණ අමුණ
  4. හබගම පුරාණ ගල් පාලම හා අමුණ
  5. යාන් ඔය පුරාණ ගල් පාලම හා අමුණ
  6. වාහල්කඩ පුරාණ අමුණ

උතුරු මැද පළාතේ අනුරාධපුරය දිස්ත්‍රික්කයේ හොරොව්පතාන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ විලේවැව ගම්මානයේ කෙළවර මෙම පුරාණ අමුණ පිහිටා ඇත. අනුරාධපුර ත්‍රිකුණාමලය මාර්ගයේ නානුමිල්ලැව මංසන්දියෙන් දකුණට තිබෙන මාර්ගයේ කිලෝමීටර හතරක පමණ දුරින් විලේවැව ග්‍රාමය හමුවේ.

විලේවැව පුරාණ අමුණ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයක තොරතුරු සඳහන් නොවේ. එහෙත් මෙම අමුණෙන් යාන් ඔයේ වම් ඉවුර ප්‍රදේශයට ජල සම්පාදනය කර තිබේ. එම ඇළ මාර්ගයේ සාක්ෂි දැනුදු දක්නට ලැබෙන අතර එය වර්තමානයේ යෝධ ඇළ ලෙස ව්‍යවහාරවේ. මෙම ඇළ මාර්ගය මගින් ප්‍රදේශයේ වැව් විශාල ගණනාවකට එක විට ජලය සම්පාදනය කර වූ බව කියවේ. ඒ අතර වරා වැව, පොතානේගම වැව, හම්බාරේගම වැව (හම්බාරයාගම වැව) සහ මහවැව ද වේ. මෙම අමුණ ඉදිකිරීමේ මූලික පරමාර්ථය ලෙස හඳුනාගත හැක්කේ හබගම ආසන්නයේ පිහිටි පැරණි ගමක් වන මැකිච්චාවකටුව ප්‍රදේශයේ පිහිටි නටබුන්ව පවතින විශාල වැවකට ජලය සැපයීම ය. ඉහත සඳහන් කළ වැව් සියල්ල අවසානයේ මෙම වැව පිහිටා ඇත. මෙම වැවේ විශේෂත්වය නම් එය යාන් ඔයට ඉතා ආසන්නයෙන් ඉදිකොට තිබීමය. වැව් බැම්ම යාන් ඔයේ වම් ඉවුරට සමාන්තරව මීටර 500ක් පමණ ඈතින් සාදා තිබේ. මෙම බැම්මේ තැනින් තැන කොටස් පමණක් අද තැනින් තැන ඉතිරිවී ඇත. මෙම බැම්ම විනාශය සඳහා බලපාන්නට ඇත්තේ අධික වර්ෂාව කාලයේදී ඉහළ වැව් වලින් ගලා ආ අතිරේක ජලය මහ වැවට දරා ගැනීමට නොහැකි වීම විය යුතුය. වර්තමානයේද විලේ වැවේ පිටාර ජලය මහ වැව ඔස්සේ යාන් ඔයට ගලා බසී.

ස්වාභාවික හා මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් මෙම අමුණ විශාල හානියකට පත් වී ඇත. කාලයක් සමග යාන් ඔයේ ගමන් මාර්ගය අමුණෙන් දකුණු දෙසින් හැරවී ඇත. නමුත් මෙම අමුණ යාන්ව ඔයේ වම් ඉවුරට දැනුදු සම්පූර්ණයෙන්ම සම්බන්ධ වී තිබේ. ස්වභාවික ගල්තලාව පාදම් කොටගෙන ගොඩනඟන ලද මෙම අමුණ මීටර 42ක දිගින් සහ මීටර 9.5ක පමණ පළලකින් යුක්ත වේ. බැම්ම මතුපිට සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වී තිබෙන බැවින් එහි උස පිළිබඳව අදහසක් ලබා ගැනීමට අපහසුය.මෙම බැම්ම ඉදිකිරීම සඳහා විවිධ ප්‍රමාණයේ ගල් කුට්ටි භාවිතා කළ බව පෙනේ.

යාන් ඔය විලේවැව පුරාණ අමුණ - Ancient Wilewewa Amuna on Yan Oya
යාන් ඔය විලේවැව පුරාණ අමුණ – Ancient Wilewewa Amuna on Yan Oya
ජයාරූපය : මධ්‍ය යාන් ඔය නිම්නයේ කොක්එබේ මෙගලිතික සුසානය ආශ්‍රිත පුරාවිද්‍යා කැනීම හා තදාශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ පුරාණ මානව ජනාවාසකරණය

A search of the Yan Oya canals reveals a wealth of information on the purpose of building sluices at each site. The construction of dams across the waterway to divert the water flowing in a certain waterway for agricultural purposes coincided with the ancient irrigation industry. These are called a Amuna in Sri Lanka. Scattered ruins of the Yan Oya indicate that there were a number of such Amunu across the Yan Oya in the ancient times.

Some of these are

  1. Ilukwewa Amuna
  2. Kokebe Amuna
  3. Wilewawa Amuna
  4. Habagama Stone Bridge and Amuna
  5. Yan Oya Stone Bridge and Amuna
  6. Wahalkada Amuna

Ancient Wilewawa Amuna is located at the end of the village of Wilewewa in the Horowpathana Divisional Secretariat Division in the Anuradhapura District of the North Central Province. Wilewewa village lies about 4 km south of the Nanumillewa junction on the Anuradhapura – Trincomalee road.

Historical sources do not mention the Wilewewa Amuna. However, this amuna had supplied water to the left bank of the Yan Oya. Evidence of that canal can still be seen and it is now known as the Giant Canal (Yodha Ela). It is said that this canal supplied water to a large number of reservoirs in the area at the same time. Among them are Wara Wewa, Pothanegama Wewa, Hambaregama Wewa and Mahawewa. The main purpose of constructing this amuna can be identified as supplying water to a large ruined reservoir in the Makichchawatakuwa area, an ancient village near Habagama. This reservoir is located at the end of all other reservoirs mentioned above.

What is unique about this reservoir is that it is built very close to the Yan Oya. The bund of the tank is built about 500 meters parallel to the left bank of the Yan Oya. Only parts of the bund remain intact today. The destruction of this bund may have been due to the inability of the Maha Wewa to withstand the excess water flowing from the upper tanks during heavy rains. Even today the overflow water of the Wile Wawa flows into the Yan Oya through the Maha Wewa.

This amuna has been severely damaged due to natural and human activities. Over time, the Yan Oya route has turned south at the amuna. However, this amuna is still fully connected to the left bank of the river. Built on a natural rock foundation, the amuna is 42 meters long and 9.5 meters wide. It is difficult to get an idea of ​​the height of the amuna as the top surface is completely destroyed.

ආශ්‍රිත ලිපි හා ග්‍රන්ථ

  1. විතානාච්චි, ච. රෝ. සහ මෙන්ඩිස්, ඩී. තු. , 2017. මධ්‍ය යාන් ඔය නිම්නයේ කොක්එබේ මෙගලිතික සුසානය ආශ්‍රිත පුරාවිද්‍යා කැනීම හා තදාශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ පුරාණ මානව ජනාවාසකරණය. 1st ed. මිහින්තලේ: ශ්‍රී ලංකා රජරට විශ්ව විද්‍යාලය.

සම්බන්ධ වෙනත් පිටු

යාන් ඔය නිම්නයේ සැඟවුණු පුරාණ විලේවැව අමුණ රියදුරු දිශාවන්

අනුරාධපුර සිට යාන් ඔය විලේවැව අමුණ දක්වා
හරහා :කහටගස්දිගිලිය – හොරොව්පතාන
මුළු දුර: කිලෝමීටර 61
ගතවන කාලය  : පැය 1.30
ගත කල යුතු කාලය : විනාඩි 30-60 පමණ
රියදුරු දිශාවන් : ගූගල් සිතියමේ බලන්න

යාන් ඔය නිම්නයේ සැඟවුණු පුරාණ විලේවැව අමුණ සිතියම


ගූගල් සිතියම් පහලින් - Please click on the button below to load the Dynamic Google Map -
.

ඉහල සිතියමේ මෙම ස්ථානය පමණක් නොව කිලෝමීටර 20ක් ඇතුලත තවත් වැදගත් ස්ථාන ලකුණු වී ඇත. මේ ස්ථාන බැලීමට සිතියම කුඩා කර බලන්න. වැඩි විස්තර සඳහා අවශ්‍ය ස්ථානය මතට මුසිකය ගෙනයන්න. එසේ නැතිනම් click කරන්න.

ගූගල් සිතියම වෙනත් ස්ථාන වලට චලනය කර ගෙනයාමෙන් එම ප්‍රදේශයේ වැදගත් ස්ථාන බලාගත හැක.



© www.amazinglanka.com