කැකිරාව මහ ඇලගමුව අම්බලම / බණ මඩුව

දඹුල්ල නගරය පසුකර මිරිස්ගෝනිඔය මංසන්දියෙන් කැකිරාව දෙසට කිලෝමීටර 12ක් ගමන් ගෙන මහ ඇලගමුව රජමහා විහාරයට ඇතිපටු හරස් මාර්ගයකින් දකුණට හරවා කිලෝමීටර 1½ පමණ ගමන් කිරීමෙන් විශාල වෙල්යායක් අසබඩ මෙම බණමඩුව (අම්බලම) දැක ගත හැක. (ස්ථානය හා ගමන් මාර්ගය සඳහා පහත ගූගල් සිතියම හා රියදුරු දිසාවන් බලන්න)

පුරා විද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුවෙන් සංරක්ෂණය කරඇති මෙම ගොඩනැගිල්ල “මහ ඇලගමුව අම්බලම” ලෙස සඳහන් කොට ඇත. එම පලකයට අනුව මෙම ගොඩනැගිල්ල ගොඩනැගූ අය හෝ කාලය පිළිබඳව සාධක නොමැත. නමුත් මෙය අනුරාධපුර මුල් සමයේ සිට දුර ගමන් කල මගීන්ගේ පහසුව උදසා ගොඩනංවන අම්බලමක් ලෙස සඳහන් කොට ඇත.

[Google Ad 01 -EN]

මෙවන් වෙනත් අම්බලම් හා සසඳන කල මෙම අම්බලමේ ලැගුම්ගන්නන්ගේ ආරක්ෂාවට කෙටි තාප්පයක් හෝ නොමැත. එමෙන්ම අම්බලමක දැකියහැකි පිලද මෙහි දැකිය නොමැත.

වසර 2016දී පළකරනලද “සීගිරිය හා ඔබ්බට” (Sigiriya & Beyond) ග්‍රන්ථයේ මෙම ගොඩනැගිල්ල අම්බලමක් නොව බණමඩුවක් බවට හඳුනාගෙන ඇත.

අද එම ප්‍රදේශයේ ඇති බෝධිරාජාරාමය විහාරය පුරාණයේ බණ ගේ පන්සල නමින් හඳුන්වා තිබේ. ප්‍රදේශයේ ජනශ්‍රුතියන්ට අනුව මෙම බණගේ ඇති විහාරය නංවා ඇත්තේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු (1747 – 1781) මෙම ප්‍රදේශයේ සංචාරයදී නවාතැන් ගත් ස්ථානය මතය. මෙම බන මඩුව මහනුවර සම්ප්‍රදායන්ට අනුව කැටයම් කල දැව කණු හා බාල්ක යොදා සදා තිබී ඇත. මෙම බණ ගෙය විහාරයේ ප්‍රධානතම අංගයක් වූ හෙයින් එය “බණ මඩුව පංසල” ලෙස ප්‍රචලිත වී ඇත.

කාලයාගේ ඇවෑමෙන් මෙම විහාරය අවභාවිතයට ගොස්ඇති අතර යම් හේතුවක් නිසා වසර 1904 දී මෙම බණ මඩුවේ ඉතිරිව තිබු කොටස් ගලවා දැනට දක්නට ඇති ස්ථානයේ නැවත ගොඩනංවා ඇත. මෙහි තිබූ කැටයම් කල දැව කණු වෙනුවට එකළ ප්‍රචලිත යුරෝපීය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයන්ට අනුව යමින් ගඩොලින් හා බදාමයෙන් කණු නංවා ඒ මත පැරණි වහල් බාල්ක භාවිතා කරමින් මෙම ගොඩනැගිල්ල සාදා ඇති බව පෙනේ. එබැවින් කැටයමින් යුත් පුරාණ බාල්ක අදටත් මෙම ගොඩනැගිල්ලේ දැක ගත හැක. මෙහි වහලය සාදා ඇත්තේ අම්බලම් වලදී දක්නට ලැබෙන තාක්ෂනය යොදමිනි. වහලයේ සියලුම පරාළ මුදුන් කොණින් මල් කැටයමින් යුත් කැණිමඩලට එක්රැස් කොට ඇත.

මෙම ගොඩනැගිල්ල නැවත වරක් ගොඩනැගුනේ සිධස්ථානයක් නොමැතිව කුඹුරක් ආසන්නයේ බැවින් මෙම බණ මඩුව අම්බලමක් ලෙස භාවිතා වන්නට හැක.

ආශ්‍රිත ලිපි හා ග්‍රන්ථ

Gunetilleke, N., 2016. Sigiriya And Beyond. 1st ed. Colombo: Perera Hussein Publishing House, p.190.

සම්බන්ධ වෙනත් පිටු

කැකිරාව මහ ඇලගමුව අම්බලම / බණ මඩුව සිතියම

ගූගල් සිතියම් පහලින් – ගූගල් සිතියම් පහලින් – ගූගල් සිතියම් විවෘත කිරීමට පහත බොත්තම් භාවිතා කරන්න –

ගූගල් සිතියම

ඉහල සිතියමේ මෙම ස්ථානය පමණක් නොව කිලෝමීටර 20ක් ඇතුලත තවත් වැදගත් ස්ථාන ලකුණු වී ඇත. මේ ස්ථාන බැලීමට සිතියම කුඩා කර බලන්න. වැඩි විස්තර සඳහා අවශ්‍ය ස්ථානය මතට මුසිකය ගෙනයන්න. එසේ නැතිනම් click කරන්න.

ගූගල් සිතියම වෙනත් ස්ථාන වලට චලනය කර ගෙනයාමෙන් එම ප්‍රදේශයේ වැදගත් ස්ථාන බලාගත හැක.

කැකිරාව මහ ඇලගමුව අම්බලම / බණ මඩුව රියදුරු දිශාවන්

දඹුල්ල සිට මහ ඇලගමුව අම්බලම / බණ මඩුව දක්වා

හරහා : කැකිරාව පාර
මුළු දුර :කිලෝමීටර 14
ගතවන කාලය : විනාඩි 20
ගතකල යුතු කාලය : විනාඩි 15-30 පමණ
රියදුරු දිශාවන් : ගූගල් සිතියමේ බලන්න

⚙️ [Google Ad 02 (bottom)]

පෞරාණික අනුරාධපුර බද්‍රකාලි කෝවිල
ථූපාරාමය ළඟ තියෙන අනුරාධපුර කාළි කෝවිල හදලා තියෙන්නෙ ගල් පුවරු අඩිතාලමක් උඩ. එතන කැටයම් නැති සරල සඳකඩ පහණක්, ඉස්සරහ මණ්ඩපයක්, සහ මිනිස්සු වඳින කැඩිච්ච පිළිම කොටසක් තියෙන ගඩොලින් හදපු ඇතුලු ගැබක් තියෙනවා. බිත්තිවලට තද වෙන්න තියෙන ගල් කණුවලින් පේන්නෙ මෙතන ඉස්සර සාම්ප්‍රදායික දෙමහල් වහලක් තිබිලා තියෙන බවයි. […]
කුණ්ඩසාලේ රජ මාලිගය සහ සඳගල
සම්පූර්ණ දැවයෙන් කල කුණ්ඩසාලේ රජ මාලිගය ඉදිකළේ ලංකාවේ අන්තිම සිංහල රජු වූ ශ්‍රී වීරපරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ 1710 දී. 1804 දී ඉංග්‍රීසීන් එය ගිනිබත් කිරීමෙන් පසුව ඉතිරිවූ දැව කඳන් ඒ අසලම තිබුන විහාරයේ ගොඩනැගිලි සඳහා භාවිතා කළා. කැලයට යටවී එහි තිබූ විශාල සඳගල 2022 දී සොරකම් කොට තිබුනත් ඒ පිළිබඳව හිටපු මන්ත්‍රී වරයෙකු අත්අඩංගුවට පත්වන්නේ 2026දී. […]
සොබාදහමට අභියෝග කරමින් ගංගා දෙකක් සම්බන්ධ කළ ඌරුබොක්ක ලංදේසි වේල්ල
ශ්‍රී ලංකාවේ ලන්දේසි පාලන සමයේ සිදු කරන ලද වැදගත්ම ජල විද්‍යාත්මක ව්‍යාපෘතිය වන්නේ 1787 දී ඌරුබොක්ක වේල්ල ඉදිකිරීමයි. එය වියළි කලාපයේ ගිරුවා පත්තුව හා මොරවක් කෝරලේ මායිම අතර මාතර දිසාවෙහි පිහිටා ඇත. තෙත් කලාපයේ පිහිටි ජලයෙන් පෝසත් වූ නිල්වලා ගඟේ ඉහළ පෙදෙසෙහි මොරවක් කෝරලේ එකතු වූ අතිරික්ත ජලය,ගඟෙහි පහළ ඇති කුඹුරුවලට,විශේෂයෙන් මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ බයිගම් ලෙස එකල හැඳින්වූ සහල් නිපදවන ගම්මාන 4කට නිරන්තර ගංවතුර හානි සිදු කළේය. […]
මාතර ගල්ගොඩියාන දූපත බෞද්ධ නටබුන්
ගල්ගොඩියාන කියන්නේ මාතරට කිට්ටුව පිහිටි ගල් පරුවක් වගේ දූපතක්. මේක ගොඩබිම ඉඳන් මීටර් 200කටත් වඩා අඩු දුරකින් සහ ජනප්‍රිය පොල්හේන වෙරළේ ඉඳන් මීටර් 500ක් විතර දුරින් පිහිටලා තියෙනවා. කවුරුත් පදිංචි නැති මේ දූපත වර්ග මීටර් 290ක් (අක්කර 1ක් විතර) පුරා විහිදිලා තියෙනවා. […]
රුවන්වැලි සෑය මහා ස්ථූපය
රුවන්වැලිසෑය ඉදිකරන ලද්දේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 137 සිට ක්‍රිස්තු පූර්ව 119 දක්වා රාජ්‍යය කළ මහා දුටුගැමුණු රජතුමා විසිනි. මුල් ස්තූපය අඩි 180ක් (මීටර් 55ක්) පමණ උසින් යුක්ත වූ අතර එය බොහෝ රජවරුන් විසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලදී. අද වන විට ස්තූපය අඩි 350ක් (මීටර් 107ක්) උසින් සහ අඩි 300ක් (මීටර් 92ක්) විශ්කම්භයකින් යුක්ත වේ. […]
ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ මිනීමරු කොටි
කොටියන් බොහෝ දුරට රාත්‍රියේදී ක්‍රියාශීලී වන නමුත්, ඔවුන් උදෑසන, සවස් කාලය සහ දිවා කාලය තුළ ද දැකිය හැකිය. වෙනත් රටවල සිටින කොටියන් මෙන් නොව, ශ්‍රී ලංකා කොටියා (Panthera pardus kotiya) තම ගොදුර කලාතුරකින් ගස්වලට ඔසවා ගෙන යයි. මෙයට හේතුව වන්නේ ඔවුන් දිවයිනේ ප්‍රධාන විලෝපිකයා වීම සහ ඔවුන්ට පහසුවෙන් ගොදුරු සොයාගත හැකි වීමයි. […]
හඟුරන්කෙත අරත්තන රජමහා විහාරය
අරත්තන විහාරය හඟුරන්කෙත නගරාසන්නව පිහිටි අතිශය පූජනීය වූත්, බොහෝ විට හඟුරන්කෙත විසූ රාජකීයයන්ගේ විහාරස්ථානය වශයෙන් පැවතියා වූත් විහාරයයි. හඟුරන්කෙතට කිලෝමීටරයක් පමණ දකුණින් පිහිටි මෙම විහාරයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ මුල්ම ලේඛනගත සාධක හමුවනුයේ, මෙම විහාරය සන්තක සන්නස් තුන අතුරින් දෙකකිනි. […]
හඟුරන්කෙත රජ මාළිගාව
හඟුරන්කෙත නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති කුඩා නගරයකි. කන්ද උඩරට රාජධානියේ යුගයේදී මෙය දියතිලකපුර හෝ දියතිලක නුවර ලෙස හැඳින්වුණි. එය කන්ද උඩරට රාජධානියේ රජවරු කිහිපදෙනෙකුට අතථ්‍ය රාජධානියක් ලෙස පවතිණි. රජවලිය අනුව, හඟුරන්කෙත පළමු රජ මාළිගාව තනන ලද්දේ රාජාධිරාජ සෙනරත් රජතුමා (1604-1635) විසිනි. […]
මහනුවර දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිලමේවරු
ශ්‍රී දළදා සමිඳු තැන්පත් කර ඇති රන් කරඬු හතෙන් පළමු කරඬුවේ යතුර දළදා සමිඳුන්ගේ ගිහි භාරකරු දියවඩන නිලමේ සතු වේ. මෙම තනතුර දළදා වංශකථාව වන ධාතුවංශයේ 'ධාතුරක්ඛාධිකාරි' ලෙස සටහන් වේ. දළදා සමිඳුන් ආරක්‍ෂා කිරීම, පුද පූජා සංවිධානය කිරීම, විහාරස්ථානයේ දේපළ හා වත්කම් අධීක්‍ෂණය කිරීම දියවඩන නිලමේවරයාට පැවරෙන රාජකාරි වේ. […]
අලුත්කඩේ උසාවියේ පැරණි ගල් බඳුන
ඔබ කවදා හෝ කොළඹ අලුත්කඩේ උසාවි සංකීර්ණයට ගොස් ඇත්නම් එහි මිදුලේ කුඩා පොකුණක් මධ්‍යයේ විශාල පෞරාණික ගල් පාත්‍රයක් ස්ථානගත කර තිබෙනු ඔබ දැක ඇති. එය අඟල් 35 (සෙන්ටිමීටර 89) පමණ උසකින් සහ අඟල් 48 (සෙන්ටිමීටර 122) විෂ්කම්භයකින් යුක්ත වේ. […]
කිවුල් ඔය ජලාශ ව්‍යාපෘතියෙන් මතුවුණු වැලිඔය නිකවැව ප්‍රදේශයේ පුරාවිද්‍යා ස්ථාන
යෝජිත කිවුල් ඔය ජලාශ ව්‍යාපෘතිය යටතේ සිදුකරන ලද පාරිසරික බලපෑම් තක්සේරු වාර්තාවේ මෙම ව්‍යාපෘතියෙන් බලපෑම් ඇතිවිය හැකි මුලතිව් දිස්ත්රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ස්ථාන පනහකට වැඩි ප්‍රමාණයක් හඳුනාගෙන ඇත. මේ අතර නිකවැව ප්‍රදේශයේ පුරාවිද්‍යා ස්ථාන කිහිපයක් එහි සඳහන් වේ. එම ස්ථාන පහත දැක්වේ. […]
අනුරාධපුර මහා විහාරයේ පිළිමගෙය නටබුන්
අනුරාධපුර යුගයේ අවසාන භාගයේ රචනා වූ ග්‍රන්ථවල මහාවිහාරයේ වූ ප්‍රධාන බුදු පිළිම ගෙයක් ගැන සඳහන් වෙතත් මේ දක්වා මහාවිහාර භූමියෙන් එකදු බුදුපිළිම ගෙයකවත් නටබුන් සොයාගෙන නොතිබිණි. ඊට ප්‍රධාන හේතුව වන්නට ඇත්තේ මෙරට බ්‍රිතාන්‍ය පාලන යුගයේදී නුවරකලාවිය පාලනය කරන මධ්‍යස්ථානය බවට අනුරාධපුරය පත් කරගැනීමෙන් පසු ශ්‍රී මහා බෝධිය අවට ප්‍රදේශය ඔවුන්ගේ පරිපාලන ගොඩනැගිලි ඉදි කිරීමට යොදාගැනීම ය. […]
ත්‍රිකුණාමලය ආනන්දකුලම තිස්ස වන සෙනසුණ
ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයට අයත් නගර හා කඩවත් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ ආන්දම්කුලම වැව් ඉස්මත්තේ වැව් බැම්ම කෙලවර පිහිටි ගල් කදුවැටියේ මෙම නටඹුන් සහිත පුදබිම පිහිටා ඇත. ආන්දම් කුලම වැවෙහි දකුණු පස වැව් බැම්ම මතින් ගමන් කිරිමෙන් පසුව ලෙන් ආරණ්‍ය සේනාසනයට ප්‍රවේශවිමට හැකිය. […]
පැරණි නාරම්පනාව අම්බලම
නාරම්පනාව මහනුවර දිස්ත්රික්කයේ හුළු ගඟ ඉවුරේ තෙල්දෙණියට ඉහළින් පිහිටි කුඩා නගරයකි. නරුම්පනාව අම්බලම පිහිටා ඇත්තේ ඔරුතොට සිට ඇති මාර්ගයේ මනරම් කුඹුරක් අසළ වූ අරලිය ගසක් අසලය. […]
ත්‍රිකුණාමලය පුලියුත්තු වැව පුරාවිද්‍යා භූමිය (Puliyuththu Wewa Archaeological Site in Trincomalee)
නටඹුන් සහිත මෙම පුලියුත්තු වැව පුරාවිද්‍යා භූමිය නිධන් හොරුන් විසින් හාරා විනාශ කර ඇත. පිළිම ගෙයක් බවට අනුමාන කල හැකි පුදබිමකි. විනාශ වු සහ නොවු පෙති උළු රැසක් ඒ අවට පසින් යටව විසිර පවති. විශාල ප්‍රමාණයේ කණු පාදම් ගල් දෙකක් කොළ රොඩු වලින් වැසි ගොස් තිබේ. නිධන් හොරුන් වැනසිම නිසා අනුරාධපුර මුල් යුගයට අයත් ගඩොලු රැසක් තැන තැන විසිර පවති. […]
කුච්චවේලි සමුද්‍රගිරි පිච්චමල් විහාරය
ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ කුච්චවේලි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ කුච්චවේලි පොලිසියට යාබදව කුච්චවේලි පැරණි තානායම තිබු භූමිය හා ඒ අවට හමුවන නටඹුන් සහිත ප්‍රදේශය වර්ථමානයේ පිච්චමල් විහාරය යන නමින් හදුන්වනු ලබයි. […]
ගෝමරන්කඩවල මයිලවැව පුරාවිද්‍යා භූමිය
පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කලකට පෙර සංරක්ෂණය කරනු ලැබු මෙම ගෝමරන්කඩවල මයිලවැව දාගැබ ඉන් පසුව නිසි නඩත්තුවක් නොමැතිවිම නිසා වල්බිහිවි ගොස් සෑ ගර්භය තැන තැන පුපුරා ගොස් තිබේ. අගල් 156 ක් පමණ උසින් යුතු දාගැබෙහි උතුරු දෙසට වන්නට ගර්භය මැදින් කොටසක ගඩොලු ගැලවි තිබේ. […]
ත්‍රිකුණාමලය කිරුළු වෙහෙර පුරාවිද්‍යා භූමිය
කන්තලේ සිට ත්‍රිකුණාමලය දක්වා දිවෙන මාර්ගයේ ඇති මෙම කන්ද මුදුනේත් එහි පාමුලත් පුරාණයේ විශාල ලෙස පැතිරී තිබූ ආරාමයක ණටබුන් පැතිරී තිබෙනවා. කඳු මුදුනේ ණටබුන් අතර කුඩා දාගැබක්, පධානඝරයක පාදමක්, ශෛලමය පොකුණු 7ක්, මීටර් 500කට වඩා දිග විශාල ගල් කුට්ටියෙන් සාදනලද ගරාවැටුණු ගල් පවුරක් ඇතුලත් වනවා. […]
ගිරිතලේ ජලාශය සහ පුරාණ සොරොව්ව
පුරාණ ජලාශයක් වන ගිරිතලේ වැව ක්‍රි.ව. 608 සිට 623 දක්වා කාලය තුළ දෙවන අග්බෝ රජු විසින් ඉදිකරන ලදැයි විශ්වාස කෙරේ. පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජු (ක්‍රි.ව. 1153-1186) “කාවේරි ඇළ මගින් ගිරිතලේ සිට කදුරුදමන දක්වා ජලය ගෙන ගියේය” යනුවෙන් මහාවංසය සඳහන් කරයි. […]